ΑΚΜΗ – πώς μπορούμε να βοηθήσουμε τον εαυτό μας;

Πριν βουτήξουμε κατευθείαν στην ακμή, ας σας καθησυχάσουμε λίγο. Περισσότερο από το 90% του πληθυσμού αντιμετωπίζει ακμή τουλάχιστον μια φορά στη ζωή του, τόσο άνδρες όσο και γυναίκες σε διάφορες ηλικίες, και εμφανίζεται σε ήπιες και σοβαρές μορφές. Άρα, η ακμή είναι κάτι καθημερινό, που όμως δεν σημαίνει ότι δεν είναι ενοχλητική. Είναι ορατή με την πρώτη ματιά, μπορεί να μειώσει την αυτοπεποίθησή μας και επιπλέον πονάει στην αφή.

Στο blog θα αγγίξουμε πολλά θέματα, αλλά δεν θα μπούμε σε λεπτομέρειες, καθώς υπάρχουν τόσες πολλές πληροφορίες που κανείς δεν ξέρει τι να κάνει με αυτές. Γι’ αυτό θα το ονομάσουμε εισαγωγή στον κόσμο της ακμής, και αν σας ενδιαφέρει το θέμα πιο αναλυτικά, θα χαρούμε να γράψουμε και κάποιο πιο λεπτομερές άρθρο γι’ αυτό.

Τι είναι η ακμή;

Ο Αμερικανικός Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) ορίζει την ακμή ως μια ασθένεια που αφορά τους σμηγματογόνους αδένες και τους θυλάκους των τριχών (θυλάκια), που εκδηλώνεται ως μαύρα ή λευκά στίγματα, ενώ αν υπάρξει φλεγμονή εμφανίζονται φλύκταινες, βλατίδες ή οζίδια.

Φυσικά, στα σλοβενικά έχουμε πολλούς όρους για τις διάφορες μορφές ακμής, ανάλογα με το ποιο στρώμα του δέρματος επηρεάζεται. Όσο πιο βαθιά φτάνει η ακμή (στο βαθύτερο στρώμα της επιδερμίδας ή ακόμα και στο χόριο), τόσο πιο σοβαρές μορφές θεωρούμε ότι είναι. Αν όμως είναι πιο επιφανειακές και ανώδυνες, τις κατατάσσουμε σε ήπιες μορφές ακμής, που συχνά είναι μόνο μια μεταβατική φάση.

Η ακμή είναι συχνή, τι σημαίνει αυτό για τη βιομηχανία καλλυντικών και για εμάς;

Κάθε χρόνο ξοδεύονται τεράστια ποσά χρημάτων για την ακμή. Αυτό σημαίνει επίσης ότι πολλά χρήματα επενδύονται στην ανάπτυξη νέων προϊόντων φροντίδας για δέρμα με τάση ακμής, κάτι που για εμάς τους χρήστες σημαίνει μεγαλύτερη ποικιλία καλλυντικών προϊόντων. Αυτό μπορεί να είναι ευλογία ή εφιάλτης. Μερικές φορές είναι δύσκολο να βρει κανείς το δρόμο του μέσα σε αυτή την πληθώρα προϊόντων, αλλά το γεγονός είναι ότι μπορούμε να βρούμε ένα προϊόν που μας ταιριάζει, αφού πιθανότατα υπάρχει.

Πώς δημιουργούνται τα ακμή;

1. Αυξημένη παραγωγή σμήγματος και απολέπιση.
2. Λόγω της απολέπισης συσσωρεύονται νεκρά κύτταρα ή κερατινοκύτταρα που φράζουν τους πόρους.
3. Έτσι δημιουργούμε τον τέλειο χώρο για την ανάπτυξη του cutibacterium acnes εντός του θυλακίου, που κανονικά υπάρχει στο δέρμα μας.
4. Cutibacterium acnes μπορεί επίσης να προκαλέσει φλεγμονή και ανοσολογική αντίδραση.

Οι δύο πρώτοι παράγοντες είναι οι πιο σημαντικοί, γιατί μαζί προκαλούν τη δημιουργία της πρωτογενούς μορφής ακμής – του μικροκωμόδωνα, που εξελίσσεται σε μη φλεγμονώδη κωμόδωνα ή φλεγμαίνει και εξελίσσεται σε βλατίδες, φλύκταινες ή οζίδια. Οι ανδρογόνοι ορμόνες αυξάνουν την παραγωγή σμήγματος, γι’ αυτό συχνά μιλάμε για ορμονική ακμή.

Μερικές γενικές οδηγίες που μπορούν να βοηθήσουν στη βελτίωση της κατάστασης

Συνήθως τα άτομα με επιδερμίδα επιρρεπή σε ακμή έχουν και ευαίσθητο δέρμα. Για τα καλλυντικά προϊόντα σας συμβουλεύουμε να:

1. Χρησιμοποιείτε αρωματικά προϊόντα χωρίς άρωμα.
2. Χρησιμοποιείτε οξέα ή ενζυματικά απολεπιστικά.
3. Τηρείτε τη φροντίδα του προσώπου και πηγαίνετε πάντα για ύπνο με καθαρό πρόσωπο, όχι με μακιγιάζ.
4. Καθαρίζετε το πρόσωπο πρωί και βράδυ, και αν είναι απαραίτητο, καθαρίζετε και μετά τη χρήση μάσκας.
5. Αγοράζετε προϊόντα που είναι ήπια για το δέρμα.

Και επίσης:

1. Επισκέπτεστε δερματολόγο αν η κατάσταση δεν βελτιώνεται.
2. Μιλάτε στο τηλέφωνο με ακουστικά και δεν ακουμπάτε το τηλέφωνο στο αυτί.
3. Αλλάζετε το κάλυμμα του μαξιλαριού κάθε 2 ημέρες (μπορείτε να χρησιμοποιήσετε πετσέτα).
4. Στεγνώνετε το πρόσωπο με χαρτομάντηλα και όχι με πετσέτα που χρησιμοποιείτε και για τα χέρια.
5. Αποφεύγετε να αγγίζετε το πρόσωπο όσο το δυνατόν λιγότερο.

Πώς είναι όμως η θεραπεία της ακμής;

Τοπικοί ρετινοειδείς και αντιβιοτικά

Αντιμετωπίζουν επιτυχώς την ακμή για πολλούς λόγους. Αναστέλλουν τη δημιουργία και τον αριθμό των μικροκωμόδων, μειώνουν τους ώριμους κωμόδους, προάγουν την κανονική απολέπιση, κάποιοι ρετινοειδείς έχουν αντιφλεγμονώδη δράση.

Για τα καλύτερα αποτελέσματα συνιστάται η χρήση στην αρχική φάση ανάπτυξης της ακμής, εφαρμογή σε όλες τις απαραίτητες περιοχές. Σε περίπτωση φλεγμονής απαιτείται συνδυασμός με αντιβιοτικά. Οι ρετινοειδείς βοηθούν επίσης στην καλύτερη διείσδυση των τοπικών αντιβιοτικών, ενώ όταν η κατάσταση βελτιωθεί, διατηρούμε την κατάσταση μόνο με ρετινοειδείς. Γενικά, για τη μείωση της φλεγμονής κατάλληλο είναι και το υπεροξείδιο του βενζοϋλίου.

Οι ρετινοειδείς είναι κατάλληλοι για ήπιες και μέτριες μορφές ακμής, καθώς και για τη διατήρηση της κατάστασης μετά από βελτίωση.

Στον παρακάτω πίνακα αναφέρονται τοπικά φάρμακα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε περιπτώσεις ήπιας έως μέτριας ακμής.

Στον πίνακα αναφέρονται οι γνωστές παρενέργειες των τοπικών φαρμάκων για άτομα με επιδερμίδα επιρρεπή σε ακμή.

Ορμονική θεραπεία

Ο στόχος της ορμονικής θεραπείας είναι να μειώσει την επίδραση των ανδρογόνων ορμονών στους σμηγματογόνους αδένες και στα κερατινοκύτταρα. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μεταξύ άλλων με από του στόματος αντισυλληπτικά, γλυκοκορτικοειδή και άλλα.

Η αντισύλληψη είναι μια ακόμη επιλογή για τον «έλεγχο» της ακμής, αλλά πρέπει να γνωρίζετε ότι η αντισύλληψη δεν ταιριάζει σε όλους και μερικές γυναίκες έχουν σοβαρές αρνητικές συνέπειες και στη συνέχεια αποφασίζουν να σταματήσουν τη χρήση.

Ισοτρετινοΐνη από το στόμα

Το κύριο φάρμακο για σοβαρές μορφές ακμής (οζίδια, φλύκταινες). Στοχεύει σε όλους τους παράγοντες που προκαλούν ακμή, τελευταία χρησιμοποιείται περισσότερο σε περιπτώσεις που το άτομο δεν ανταποκρίνεται στη θεραπεία. Οι ανεπιθύμητες ενέργειες είναι συχνές αλλά διαχειρίσιμες (ξηρό δέρμα, μάτια, σκασμένα χείλη, πονοκέφαλοι…). Σε ορισμένες περιπτώσεις απαιτείται επανεπεξεργασία. Κατά τη λήψη ισοτρετινοΐνης πρέπει να προσέχετε να μην μείνετε έγκυος, καθώς η ισοτρετινοΐνη είναι τερατογόνος και μπορεί να επηρεάσει σοβαρά το έμβρυο μεταξύ της 3ης και 8ης εβδομάδας κύησης.

Ως εναλλακτική για τη μείωση της φλεγμονής, μπορεί να λαμβάνεται από το στόμα και ψευδάργυρος, συνήθως 200 mg την ημέρα.

Τι γίνεται με άλλες θεραπείες;

Υπάρχουν επίσης χημικά peeling, αλλά αποφασίστε για αυτά μόνο αν σας το έχει συστήσει ο δερματολόγος, αλλιώς μπορεί να κάνετε περισσότερη ζημιά στο δέρμα παρά όφελος. Μια άλλη επιλογή είναι η φωτοθεραπεία με υπεριώδη ακτινοβολία και η θεραπεία με κορτικοστεροειδή.

Στο blog θέλαμε να σας παρουσιάσουμε ένα μέρος του κόσμου της ακμής. Πραγματικά υπάρχει πολύ γνωστό για αυτό το θέμα και είναι δύσκολο να συνοψιστεί όλο σε ένα blog. Αν έχετε προβλήματα με ακμή, υπάρχουν διάφοροι τρόποι θεραπείας, αλλά το περισσότερο μπορείτε να κάνετε στο σπίτι με τη σωστή επιλογή προϊόντων και συνεχή φροντίδα του δέρματος. Ωστόσο, στην ακμή μπορούν να επηρεάσουν πολλοί παράγοντες, γι’ αυτό σε περίπτωση μέτριας ή σοβαρής ακμής, προτείνουμε επίσκεψη σε δερματολόγο που θα σας συμβουλεύσει για τη συνέχεια της θεραπείας.

Βιβλιογραφία:

Roth PT. Επίθεση στην Ακμή: OTC Τοπικές Θεραπείες. Κλινική Φροντίδα Δέρματος. Καλλυντικά & Είδη Τουαλέτας. Νέα Υόρκη. 2020

Gollnick H, Cunliffe W, Berson D, Dreno B, Finlay A, Leyden J, Shalita AR, Thiboutot D. Διαχείριση της Ακμής: Έκθεση από μια Παγκόσμια Συμμαχία για τη Βελτίωση των Αποτελεσμάτων στην Ακμή. 2003; 49(1):1-37