Πώς επηρεάζει το άγχος το δέρμα μας;

Με τον γρήγορο ρυθμό της ζωής, γεμάτη υποχρεώσεις, συνεχή πίεση από τον χρόνο και ελάχιστο χρόνο για ξεκούραση, είναι λογικό το άτομο να βιώνει στρες ή ακόμα και να βρίσκεται ένα βήμα πριν το κάψιμο.

Στο blog περιγράψαμε συχνές δερματικές παθήσεις που προκαλούνται από το στρες και πώς να μειώσουμε το στρες ή τουλάχιστον να συνειδητοποιήσουμε την ύπαρξή του.

Τι είναι το στρες;

Συνήθως αναφέρεται σε μια ένταση που εμφανίζεται ως αντίδραση σε εσωτερικούς ή εξωτερικούς παράγοντες που διαταράσσουν την ισορροπία στο σώμα μας. Είναι η αντίδραση του σώματος σε μια κατάσταση που θεωρούμε δυσάρεστη ή επικίνδυνη… Για την αντίδραση στρες απαιτείται ένας στρεσογόνος παράγοντας, δηλαδή αυτό το «κάτι» (σκέψη, κατάσταση στην οποία βρισκόμαστε, γεγονός, υποχρέωση) που προκαλεί την αντίδραση στρες στο σώμα μας.

Μια άλλη ορισμός είναι: Περιγραφή των φυσιοπαθολογικών φαινομένων που ακολουθούν διαταραχές της ομοιόστασης, συμπεριλαμβανομένου του αυτόνομου νευρικού συστήματος. Έχουν επίσης οριστεί φάσεις που περνά το άτομο ως αντίδραση σε στρεσογόνο γεγονός: φάση συναγερμού ή σοκ, φάση αντίστασης και φάση εξάντλησης.

Το στρες δεν είναι απαραίτητα κακό, καθώς γνωρίζουμε το θετικό (ευστρες) και το αρνητικό (δυσστρες) στρες, αλλά όταν μιλάμε για στρες, εννοούμε το αρνητικό στρες. Το ευστρες μας κινητοποιεί και μας δίνει ώθηση για να συνεχίσουμε τις δραστηριότητες και τη ζωή. Όταν βιώνουμε αυτή τη μορφή στρες, είμαστε ενθουσιασμένοι, αισιόδοξοι και δραστήριοι.

Ποιος προκαλεί την αντίδραση στρες;

Οι ορμόνες! Τις ονομάζουμε ορμόνες στρες: κορτιζόλη, αδρεναλίνη και νοραδρεναλίνη, που παράγονται και απελευθερώνονται από τα επινεφρίδια.

Στη συνέχεια θα περιγράψουμε τις δερματικές αλλαγές που μπορεί να οφείλονται στο στρες. Το στρες όμως δεν επηρεάζει μόνο το δέρμα, αλλά και τη διάθεσή μας, την πέψη, την καρδιά, το στομάχι, το πάγκρεας και τα γεννητικά όργανα. Μερικές συνέπειες του στρες είναι η αύξηση της χοληστερόλης και της αρτηριακής πίεσης, η μείωση της γονιμότητας, το φούσκωμα, η χρόνια έλλειψη ενέργειας, η κατάθλιψη, οι κρίσεις πανικού κ.ά.

Ψωρίαση

Είναι μια χρόνια, ανοσολογικά προκαλούμενη διαταραχή που επηρεάζει κυρίως το δέρμα και τις αρθρώσεις. Εμφανίζεται στο 2 – 3 % του πληθυσμού, συνήθως μεταξύ 35 και 45 ετών. Υπάρχουν διάφορες μορφές ή φαινότυποι ψωρίασης, αλλά τα κοινά συμπτώματα σε όλους είναι: κνησμός, αίσθηση καψίματος και πόνος. Υπάρχουν περίοδοι βελτίωσης και υποτροπών. Περισσότερα για την ψωρίαση μπορείτε να διαβάσετε εδώ: https://skinfairytale.si/shop/2020/04/07/luskavica-2/

Πώς συνδέονται το στρες και η ψωρίαση;

Με βάση έρευνες, το 30 έως 88 % των ατόμων αναφέρει ότι το στρες είναι ο εκλυτικός παράγοντας για την ψωρίασή τους.

Το στρες φαίνεται να επηρεάζει και τη διαπερατότητα της επιδερμίδας, επιβραδύνοντας τη διαδικασία επούλωσης. Σύμφωνα με ορισμένες μελέτες, το στρες αναστέλλει επίσης τη σύνθεση των επιδερμικών λιπιδίων και προκαλεί αύξηση των κερατινοκυττάρων. Συχνά το στρες συνδέεται με οικονομικά προβλήματα, θάνατο στην οικογένεια ή σεξουαλικά προβλήματα, αλλά υπάρχουν και άλλοι λόγοι. Δεν έχει αποδειχθεί ότι το στρες σχετίζεται με τη σοβαρότητα της ψωρίασης, αλλά είναι συχνά ο λόγος εμφάνισής της.

Η ψωρίαση επηρεάζει αρνητικά την ποιότητα ζωής, οι άνθρωποι με ψωρίαση χάνουν την αυτοπεποίθησή τους, μερικές φορές δεν γίνονται αποδεκτοί από την κοινωνία, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε κατάθλιψη, άγχος, αυτοκτονικές σκέψεις, αίσθημα θυμού, ντροπής κ.ά. Είναι αλήθεια ότι το στρες είναι η κύρια αιτία της ψωρίασης, αλλά όταν ήδη έχουμε ψωρίαση και την αντιμετωπίζουμε καθημερινά, αυτό οδηγεί σε χρόνια στρες και βρισκόμαστε σε έναν φαύλο κύκλο συνεχώς.

Πώς να βελτιώσετε την κατάσταση;

Έχει αποδειχθεί ότι όταν αντιμετωπίζουμε ψυχολογικές διαταραχές παράλληλα με δερματολογικές, έχουμε καλύτερη ανταπόκριση στη δερματολογική θεραπεία. Μπορεί να χρησιμοποιηθούν αγχολυτικά, αλλά υπάρχουν και μη συνταγογραφούμενες μέθοδοι όπως χαλάρωση, διαλογισμός, ύπνωση, ψυχοθεραπεία, γνωστικές-συμπεριφορικές θεραπείες, που συνήθως συνδυάζονται με UVB φωτοθεραπεία.

Ορισμένα φάρμακα που χρησιμοποιούνται για τη συστηματική θεραπεία της ψωρίασης είναι: μεθοτρεξάτη, ακιτρετίνη, βιολογική θεραπεία, κυκλοσπορίνη, απρεμιλάστη και άλλα. Αν προτιμάτε μια φυσική προσέγγιση, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε την RenewCream ή AtopicBalm για φροντίδα και ανακούφιση από τον κνησμό, και για καθαρισμό μπορείτε να χρησιμοποιήσετε Oil Shower Gel ή Shower Gel, ενώ για ψωρίαση στο τριχωτό της κεφαλής μπορείτε να χρησιμοποιήσετε Shampoo.

Δερματίτιδα

Μια άλλη πολύ συχνή δερματική διαταραχή που προκαλείται από το στρες, ειδικά στην ενήλικη ζωή, είναι η ατοπική δερματίτιδα. Πρόκειται για μια χρόνια φλεγμονώδη αλλαγή του δέρματος που οφείλεται σε πολλούς παράγοντες και συνοδεύεται από κνησμό και έκζεμα. Εμφανίζεται κυρίως σε βρέφη, αλλά σε ορισμένους εμφανίζεται και στην ενήλικη ζωή.

Όπως και στην ψωρίαση, το στρες είναι η αιτία εμφάνισης της διαταραχής, ενώ αργότερα η ίδια η διαταραχή προκαλεί χρόνια στρες. Έχουμε γράψει εκτενώς για αυτή την δερματική αλλαγή και μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα εδώ:

https://skinfairytale.si/shop/pogosta-vprasanja/atopicni-dermatitis/

https://skinfairytale.si/shop/2018/02/03/sindrom-rdece-koze-rss/

https://skinfairytale.si/shop/2020/09/16/pogoste-kozne-spremembe-dojenckov-in-otrok/

Πώς επηρεάζει το στρες την ατοπική δερματίτιδα;

Είναι ενδιαφέρον το γεγονός ότι το στρες που διαρκεί μόνο για λίγο μπορεί να ωφελήσει τη φλεγμονή που σχεδόν πάντα υπάρχει στην ατοπική δερματίτιδα. Ωστόσο, η χρόνια έκθεση στο στρες βλάπτει τη λειτουργία του δερματικού φραγμού και ταυτόχρονα αυξάνει τη φλεγμονή. Λόγω των αυξημένων επιπέδων κορτιζόλης, οι πληγές επουλώνονται πιο αργά, γεγονός που δυσκολεύει τη θεραπεία σε άτομα με ατοπική δερματίτιδα.

Ακμή

Η ακμή είναι μια χρόνια φλεγμονώδης κατάσταση που συμβαίνει μέσα στη μονάδα τριχοσμηγματογόνου, που περιλαμβάνει τρίχες, θυλάκια και σμηγματογόνους αδένες. Μπορεί να είναι μη φλεγμονώδης, που διακρίνεται σε ανοιχτούς και κλειστούς κωμώδεις, και φλεγμονώδεις βλάβες όπως βλατίδες, φλύκταινες και άλλες φλεγμονώδεις μορφές. Η ακμή προκαλείται από απόφραξη των θυλακίων με νεκρά κύτταρα. Συνήθως συνδέεται με το βακτήριο Cutibacterium acnes, που ευθύνεται για τη φλεγμονή μέσω της έκκρισης ενζυμικών προϊόντων.

Η ακμή στην εφηβεία εμφανίζεται σε έως και 90 % των ατόμων, ενώ στην ενήλικη ζωή σε περίπου 40 %.

Η χρόνια πίεση μπορεί να προκαλέσει εξάρσεις ακμής. Γιατί και πώς;

Το στρες αυξάνει τα επίπεδα της ορμόνης στρες κορτιζόλης, η οποία επηρεάζει τους σμηγματογόνους αδένες ώστε να παράγουν υπερβολική ποσότητα σμήγματος, που αναμειγνύεται με νεκρά κύτταρα και βακτήρια, δημιουργώντας το ιδανικό περιβάλλον για εξάρσεις ακμής. Επειδή το δέρμα υπό στρες επουλώνεται πιο αργά και χάνει την ικανότητα προστασίας, ο δερματικός φραγμός γίνεται πιο ευάλωτος σε αρνητικές επιδράσεις από το περιβάλλον.

Πώς να μειώσετε τις εξάρσεις;

Αν το στρες είναι η κύρια αιτία, το καλύτερο είναι να το περιορίσετε. Εκτός από τις προαναφερθείσες μεθόδους διαχείρισης στρες, μπορείτε να δοκιμάσετε αρωματοθεραπεία, άσκηση, περπάτημα με φίλο.

Η μείωση της καφεΐνης και της ζάχαρης μπορεί επίσης να βοηθήσει στη διαχείριση των εξάρσεων ακμής και είναι απαραίτητη μια προσαρμοσμένη πρωινή και βραδινή ρουτίνα, καθώς πρέπει να καθαρίζετε το δέρμα και να το βοηθάτε να επανέλθει σε φυσιολογική κατάσταση, αποφεύγοντας ουσίες σε προϊόντα που μπορεί να είναι κομεδογόνες.

Αλωπεκία Areata

Πρόκειται για μόνιμη απώλεια μαλλιών που σχετίζεται με το ανοσοποιητικό σύστημα. Τα μαλλιά αναπτύσσονται σε τρεις φάσεις: αναγενής φάση ή φάση ανάπτυξης, καταγενής φάση ή μεταβατική φάση και τελογενής φάση ή φάση ανάπαυσης. Η φλεγμονή προκαλεί πρόωρη διακοπή της φάσης ανάπτυξης και μετάβαση στη μεταβατική φάση ή ακόμα και απευθείας στη φάση ανάπαυσης. Αυτό δεν συμβαίνει τυχαία, αλλά οφείλεται σε παράγοντες όπως το στρες, η γενετική ή ανοσολογικοί παράγοντες.

Περίπου το 2 % του πληθυσμού έχει αλωπεκία areata, μπορεί να εμφανιστεί οποιαδήποτε στιγμή και συχνά συνδέεται με άλλες αυτοάνοσες παθήσεις όπως το βιτιλίγκο . Πρόκειται για απώλεια μαλλιών σε στρογγυλά ή οβάλ σχήματα.

Από την άλλη πλευρά, τα άτομα που εκτίθενται χρόνια σε στρες έχουν αυξημένα επίπεδα ορμονών στρες, που οδηγούν σε στένωση των αγγείων, μειώνοντας την αιμάτωση του τριχωτού και των θυλακίων, με αποτέλεσμα την απώλεια μαλλιών.

Ποια είναι η σχέση μεταξύ αλωπεκίας areata και στρες;

Σύμφωνα με ορισμένα δεδομένα, το στρες ευθύνεται για πάνω από το 65 % των περιπτώσεων αλωπεκίας. Ενώ το στρες επηρεάζει το ανοσοποιητικό σύστημα, οι αυτοάνοσες παθήσεις μπορεί να προκαλέσουν περαιτέρω στρες. Τα άτομα που εκτίθενται χρόνια σε στρες έχουν αυξημένα επίπεδα ορμονών στρες, που οδηγούν σε στένωση των αγγείων, μειώνοντας την αιμάτωση του τριχωτού και των θυλακίων, με αποτέλεσμα την απώλεια μαλλιών.

Αν διακόψουμε την χρόνια έκθεση στο στρες,  σε ορισμένες περιπτώσεις τα μαλλιά μπορούν να ξαναφυτρώσουν. Διαφορετικά, υπάρχει η δυνατότητα θεραπείας. Δυστυχώς δεν υπάρχει μια καθολική πρακτική που να βοηθά όλους, αλλά υπάρχουν κατευθυντήριες γραμμές για τοπική ανοσοθεραπεία, συστηματική θεραπεία με κορτικοστεροειδή και άλλα. Όλα τα φάρμακα στοχεύουν στην εξάλειψη της φλεγμονής και την πρόληψη της απώλειας μαλλιών. Φυσικά, είναι ουσιώδες να μειώσουμε το στρες.

Αυτές ήταν μόνο μερικές δερματικές αλλαγές για τις οποίες είναι γνωστό ότι το στρες μπορεί να είναι ο κύριος παράγοντας. Πρέπει να κατανοήσουμε ότι στο δέρμα εμφανίζονται μόνο οι συνέπειες των διαδικασιών που συμβαίνουν εσωτερικά, πρέπει να εντοπίσουμε τις αιτίες και, αν είναι δυνατόν, να τις εξαλείψουμε. Η εξωτερική ανακούφιση των αλλαγών μακροπρόθεσμα δεν θα βοηθήσει αν δεν αφαιρέσουμε ή τουλάχιστον περιορίσουμε την αιτία από μέσα.

Πάρτε χρόνο για τον εαυτό σας, αγκαλιάστε τους αγαπημένους σας, βγείτε στη φύση, διαλογιστείτε, κάντε οτιδήποτε σας αποσπά από τις καθημερινές ανησυχίες στη δουλειά και αλλού. Μην αφήσετε το στρες να γίνει εμπόδιο στη ζωή σας, συνειδητοποιήστε το πρόβλημα και μην αφήσετε να σας καταβάλει.

Βιβλιογραφία:

– Alexopoulos A, Chrousos GP. Δερματικές διαταραχές σχετιζόμενες με το στρες. Reviews in Endocrine and Metabolic Disorders 2016;17(3): 295–304
– Dixon LJ, Witcraft SM, McCowan NK, Brodell RT. Στρες και ποιότητα ζωής σε δερματικές παθήσεις: ο ρόλος της ευαισθησίας στο άγχος και των κοινωνικών ανησυχιών. British Journal of Dermatology. 2018:178(4): 951–957
– Rousset L, Halioua B. Στρες και ψωρίαση. International Journal of Dermatology. 2018;57: 1165 – 1172
– Lin TK, Zhong L, Santiago J. Συσχέτιση μεταξύ στρες και άξονα HPA στην ατοπική δερματίτιδα. International Journal of Molecular Sciences 2017;18(10): 1 – 15
– Kanwar IL, Haider T, Kumari A, Dubey S, Jain P, Soni V. Μοντέλα για ακμή: μια ολοκληρωμένη μελέτη. Drug Discoveries & Therapeutics. 2018;12(6): 329–340.
– Αλωπεκία Areata. Τρέχουσα κατάσταση και προοπτικές. (2017). Archivos Argentinos de Pediatria, 115(6): 404 – 411
– Azzawi S, Penzi LR, Senna MM. Κατάρρευση ανοσολογικής προστασίας και ανάπτυξη αλωπεκίας: Είναι το στρες παράγοντας; Skin Appendage Disorders. 2017: 1 – 9