Ανασκόπηση συστατικών σε καλλυντικά προϊόντα

Επισκόπηση συστατικών σε καλλυντικά προϊόντα και ποια πρέπει να αποφεύγω;

Σήμερα η αγορά καλλυντικών αυξάνεται και καθημερινά εμφανίζονται νέα καλλυντικά συστατικά που επιδιώκουν να αντικαταστήσουν τα παλιά και εδραιωμένα συστατικά. Ωστόσο, εμφανίζονται και πολλές λανθασμένες πληροφορίες, είτε από εταιρείες είτε από ανεπαρκείς επιστημονικές μελέτες. Ας θυμηθούμε το παράδειγμα των παραβένων και τον πανικό που προκλήθηκε όταν διαδόθηκε η λανθασμένη πληροφορία ότι προκαλούν καρκίνο του μαστού. Γι' αυτό ετοιμάσαμε αυτή την ανάρτηση, όπου θα δούμε γενικά τις ομάδες ορισμένων καλλυντικών συστατικών που συναντάμε συχνά σε καλλυντικά προϊόντα και με παραδείγματα θα δούμε ποια συστατικά είναι εντάξει και ποια ίσως θα έπρεπε πραγματικά να αποφεύγονται.

Συντηρητικά

Τα συντηρητικά είναι συστατικά που προστίθενται σε καλλυντικά προϊόντα με σκοπό να αποτρέπουν τη δευτερογενή μικροβιολογική μόλυνση. Απλούστερα, αυτό σημαίνει ότι αποτρέπουν την ανάπτυξη βακτηρίων μετά το άνοιγμα του προϊόντος. Τα συντηρητικά πρέπει να προστίθενται σε όλα τα προϊόντα που περιέχουν νερό, καθώς το νερό αποτελεί ιδανικό περιβάλλον για την αναπαραγωγή μικροοργανισμών. Όπως ανέφερα παραπάνω, η ομάδα των συντηρητικών που ονομάζονται παράβενες έχει κακή φήμη, επειδή υποτίθεται ότι προκαλούν καρκίνο του μαστού. Ωστόσο, από επιστημονική άποψη, οι παράβενες είναι από τα πιο ασφαλή συντηρητικά. Οι παράβενες απέκτησαν κακή φήμη λόγω μιας μελέτης που δημοσιεύτηκε πριν από μερικά χρόνια, στην οποία αναφερόταν ότι βρέθηκαν παράβενες σε καρκινικό ιστό του μαστού. Ο συγγραφέας της μελέτης ανέφερε ότι οι παράβενες έχουν οιστρογονική δράση.

Στη μελέτη δεν αναφέρθηκε αν οι παράβενες ήταν παρόντες και σε φυσιολογικό ιστό, ούτε ότι οι παράβενες προκαλούν καρκίνο. Ωστόσο, η δήλωση ότι οι παράβενες επιδεικνύουν οιστρογονική δράση οδήγησε στη δημιουργία ενός διαδικτυακού μπλογκ που λανθασμένα ισχυρίστηκε ότι οι παράβενες προκαλούν καρκίνο του μαστού. Αυτή η πληροφορία υιοθετήθηκε από μπλογκ και μέσα ενημέρωσης, με αποτέλεσμα οι εταιρείες να αρχίσουν να αποσύρουν τις παράβενες από τα καλλυντικά τους προϊόντα.

Η αλήθεια είναι ότι δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι οι παράβενες προκαλούν οποιοδήποτε πρόβλημα, συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου του μαστού. Τα περισσότερα συντηρητικά από άλλες ομάδες (φαινοξυαιθανόλη, θειομερσάλη, βενζαλκώνιο χλωρίδιο, χλωρεξιδίνη, τρικλοζάνη, σαλικυλικό οξύ) προκαλούν ανεπιθύμητες παρενέργειες ακόμη και σε χαμηλές συγκεντρώσεις και κυρίως σε ασθενείς με δερματικές παθήσεις μπορεί να προκαλέσουν πολλές ενοχλήσεις.

Επιφανειοδραστικές ουσίες

Οι επιφανειοδραστικές ουσίες είναι πολυλειτουργικά καλλυντικά συστατικά, καθώς μπορούν να εκτελούν πολλούς ρόλους ταυτόχρονα σε ένα καλλυντικό προϊόν. Μπορούν να λειτουργούν ως γαλακτωματοποιητές, διαλυτοποιητές, μαλακτικά, αφριστικά ή καθαριστικά. Όταν σε μια γενική συζήτηση ακούμε τον όρο επιφανειοδραστικές ουσίες, συνήθως αναφερόμαστε σε καθαριστικά που βρίσκονται σε σαπούνια, αφρόλουτρα και σαμπουάν. Το πρόβλημα με τις επιφανειοδραστικές ουσίες είναι ότι οι περισσότερες ενώσεις αυτής της ομάδας έχουν πολύ υψηλό pH και ισχυρή ικανότητα απομάκρυνσης λιπών, κάτι που μπορεί να προκαλέσει μεγάλα προβλήματα στο δέρμα μας. Έχουμε μάθει ήδη ότι το pH του δέρματός μας κυμαίνεται μεταξύ 4,0 και 5,5. Οι επιφανειοδραστικές ουσίες έχουν pH κυρίως μεταξύ 9 και 12, κάτι που μπορεί να αυξήσει το pH στην επιφάνεια του δέρματός μας και να οδηγήσει σε πολλά προβλήματα. Ιδιαίτερα για ασθενείς με δερματικές παθήσεις η χρήση αυτών των ενώσεων είναι προβληματική, καθώς έχουν ήδη γενικά υψηλότερο pH από άτομα με φυσιολογική λειτουργία φραγμού. Η χρήση καθαριστικών αυξάνει ακόμα περισσότερο το pH και απομακρύνει τα λιπίδια από το δέρμα, κάτι που είναι πολύ αρνητικό, καθώς το δέρμα των ασθενών με δερματικές παθήσεις δεν αναγεννάται τόσο γρήγορα όσο το φυσιολογικό δέρμα.

Οι πιο προβληματικές είναι οι ανιονικές επιφανειοδραστικές ουσίες, στις οποίες περιλαμβάνονται και οι πιο συχνά χρησιμοποιούμενες, το λαυρυλοθειικό νάτριο και το λαυρεθυλοθειικό νάτριο. Η εξέλιξη της καλλυντικής βιομηχανίας έχει φέρει και νέους τύπους επιφανειοδραστικών ουσιών που είναι πιο φιλικές προς το δέρμα, έχουν pH προσαρμοσμένο στο pH του ανθρώπινου δέρματος και δεν απομακρύνουν τα λιπίδια από την επιφάνεια του δέρματος.

Σιλικόνες

Οι σιλικόνες είναι συστατικά που εμφανίζονται συχνά σε καλλυντικά προϊόντα επειδή μπορούν να εκτελέσουν πολλούς διαφορετικούς ρόλους. Είναι εξαιρετικά λιπαντικά και μαλακτικά, αντι-αφριστικά, γαλακτωματοποιητές, μαλακτικά και επιφανειοδραστικά συστατικά. Ωστόσο, τελευταία έχουν πολύ κακή φήμη, καθώς οι παραγωγοί τις αποφεύγουν μαζικά. Γιατί όμως; Η αλήθεια είναι ότι υπάρχουν πολλοί μύθοι για τις σιλικόνες που δεν ισχύουν. Μελέτες αποδεικνύουν ότι οι σιλικόνες είναι πολύ ασφαλείς για τον καταναλωτή. Ανήκουν στην κατηγορία των «Clean beauty» συστατικών. Το Clean Beauty είναι μια πλατφόρμα όπου βρίσκετε ασφαλή προϊόντα, είτε από φυσικά είτε από συνθετικά υλικά. Το βασικό είναι ότι είναι ασφαλή για τον χρήστη.

Αιθέρια έλαια

Τα αιθέρια έλαια είναι πτητικά υγρά που διαλύονται στο λάδι. Έχουν έντονη μυρωδιά και γεύση. Στα καλλυντικά χρησιμοποιούνται για να αρωματίζουν το προϊόν, να καλύπτουν δυσάρεστες οσμές ορισμένων συστατικών, αλλά και επειδή έχουν θετικές επιδράσεις στο δέρμα και τον οργανισμό. Όπως και τα προηγούμενα συστατικά, τα αιθέρια έλαια έχουν κακή φήμη επειδή υποτίθεται ότι προκαλούν υπερευαισθησίες και αλλεργίες. Ωστόσο, πρέπει να κατανοήσουμε ότι δεν έχουν όλα τα αιθέρια έλαια αλλεργιογόνο δυναμικό και κάποια μάλιστα έχουν θετική δράση στο δέρμα μας. Ορισμένα αιθέρια έλαια έχουν αντιβακτηριακή, αντιμυκητιακή, αντιιική, αντιοξειδωτική δράση και με αυτόν τον τρόπο συμβάλλουν στην πληρότητα του καλλυντικού προϊόντος.

Χρωστικές

Οι χρωστικές προστίθενται σε καλλυντικά προϊόντα με σκοπό τη βελτίωση της εμφάνισής τους, αλλά αυτή είναι συνήθως και η μόνη λειτουργία που έχουν στο καλλυντικό προϊόν. Ορισμένες φυσικές χρωστικές έχουν αντιοξειδωτική δράση. Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι μπορούν επίσης να προκαλέσουν παρενέργειες, γι' αυτό η χρήση τους στα καλλυντικά περιορίζεται από τη νομοθεσία. Ιδιαίτερα σε άτομα με δερματικές παθήσεις και συνεπώς με κατεστραμμένη λειτουργία φραγμού, μπορούν να διαπεράσουν το δέρμα και να προκαλέσουν ερεθισμούς ή αλλεργικές αντιδράσεις. Όπου είναι δυνατόν, συνιστάται τα άτομα με δερματικές παθήσεις να αποφεύγουν τις χρωστικές στα καλλυντικά προϊόντα.

Αλκοόλες

Οι αλκοόλες είναι συχνό συστατικό σε καλλυντικά προϊόντα, καθώς έχουν πολλές λειτουργίες, όπως σταθεροποίηση προϊόντος, συντηρητικό, διαλύτης, μαλακτικό. Στην καλλυντική σήμανση, ο όρος «αλκοόλη» αναφέρεται στον αιθυλική αλκοόλη. Πιθανώς όλοι έχουμε ακούσει ότι όλες οι αλκοόλες είναι κακές, αλλά δεν είναι τόσο απλό. Υπάρχουν δύο τύποι αλκοολών: οι αλκοόλες όπως η αιθανόλη, η denat αλκοόλη, η ισοπροπυλική αλκοόλη και η SD αλκοόλη, και οι λιπαρές αλκοόλες όπως η στεαρυλική, η κετυλεαρυλική και η κετυλική αλκοόλη. Η πρώτη ομάδα αλκοολών μπορεί να προκαλέσει απομάκρυνση λιπιδίων από την επιδερμίδα και συνεπώς μεγαλύτερη απώλεια νερού από το δέρμα, κάτι που μακροπρόθεσμα μπορεί να προκαλέσει βλάβη στη λειτουργία φραγμού και αφυδάτωση του δέρματος. Αντίθετα, η δεύτερη ομάδα αλκοολών, οι λιπαρές αλκοόλες, έχουν θετικές επιδράσεις στο δέρμα. Πρόκειται για μακράς αλυσίδας αλκοόλες που προστίθενται σε καλλυντικά προϊόντα για να λειτουργούν ως μαλακτικά, δηλαδή να μαλακώνουν το δέρμα και να παρέχουν λιπίδια.

Το blog δημιουργήθηκε σε συνεργασία με το Cosmedoc.si