Προστασία UV για τα μαλλιά, το τριχωτό της κεφαλής και μείωση των φωτοβλαβών

 Συνήθως δίνουμε μεγάλη προσοχή στην προστασία του προσώπου και του σώματος, αλλά τι γίνεται με τα μαλλιά που επίσης εκτίθενται στις ηλιακές ακτίνες; Γνωρίζετε τον όρο φωτογήρανση των μαλλιών; Μπορείτε να αναφέρετε 5 προϊόντα για την προστασία των μαλλιών από τον ήλιο;

Στο σημερινό blog θα περιγράψουμε γιατί είναι σημαντικό να προστατεύουμε και τα μαλλιά και το τριχωτό της κεφαλής και πώς μπορούμε να το κάνουμε πιο εύκολα.

Δομή των μαλλιών

Το μαλλί αποτελείται από φλοιό, επιδερμίδα και μυελό. Ο φλοιός αντιπροσωπεύει το 90% του συνολικού βάρους των μαλλιών. Αυτή η στρώση δίνει στα μαλλιά ελαστικότητα, δύναμη, ελαστικότητα και χρώμα. Τα μαλλιά αποτελούνται κυρίως από κερατίνη (85%), λιπίδια και άλλες μοριακές ενώσεις όπως η μελανίνη (χρωστική).

Πώς η UV ακτινοβολία βλάπτει τα μαλλιά;

Το γεγονός ότι πάνω από το μισό γυναικείο πληθυσμό χρησιμοποιεί βαφές μαλλιών δεν είναι έκπληξη. Τέτοια μαλλιά είναι χημικά κατεστραμμένα και ταυτόχρονα εκτίθενται σε εξωτερικούς παράγοντες όπως η UV ακτινοβολία και ο καπνός τσιγάρου. Ποιες είναι οι συνέπειες;

Η ακτινοβολία UVB επηρεάζει όλα τα στρώματα των μαλλιών, αλλά η έντασή της μειώνεται καθώς διαπερνά τα στρώματα. Αν τα μαλλιά είναι κατεστραμμένα (βαφή ή ξάνοιγμα), η ακτινοβολία μπορεί να φτάσει μέχρι τον φλοιό, όπου προκαλεί δομικές αλλαγές. Η ακτινοβολία UVA διεισδύει βαθύτερα, μέχρι τον φλοιό.

Φωτογήρανση των μαλλιών

Η πιο σημαντική συνέπεια της UV ακτινοβολίας είναι η μείωση της μηχανικής αντοχής των ινών των μαλλιών λόγω θραύσης των δεσμών μεταξύ των ινών (δεσμός δισουλφιδίου) και η αποδόμηση των πρωτεϊνών. Επίσης, σχηματίζονται αντιδραστικές ενώσεις οξυγόνου (κυρίως λόγω UVA). Τα μαλλιά γίνονται πιο πορώδη, οι ίνες λιγότερο ανθεκτικές. Συνεπώς, τα μαλλιά σπάνε πιο εύκολα, είναι πιο τραχιά, οι άκρες είναι σπασμένες και τα μαλλιά φαίνονται άτονα και μη λαμπερά.

Οι χρωστικές προστατεύουν τα μαλλιά

Υπάρχουν 2 τύποι μελανίνης, η ευμελανίνη και η φαιομελανίνη. Και οι δύο μας προστατεύουν από τις επιπτώσεις της UV ακτινοβολίας, αλλά η ευμελανίνη είναι πιο σταθερή και προσφέρει μεγαλύτερη προστασία. Τα γκρίζα μαλλιά είναι πιο επιρρεπή σε βλάβες, καθώς δεν έχουν πλέον χρωστικές που να τα προστατεύουν.

Ποιες ουσίες σε συνδυασμό με τα UV φίλτρα προστατεύουν τα μαλλιά μας;

• Φυτικά εκχυλίσματα με αντιοξειδωτική δράση (γκίνγκο, καμέλια, αμπέλι, ασαΐ, αγκινάρα, ρόδι, ρύζι…)
• Βιταμίνες με αντιοξειδωτική δράση που προλαμβάνουν ή επιβραδύνουν τις φωτοβλάβες (βήτα καροτένιο, ρετινυλοπαλμιτικό, τοκοφερόλη…)
• Σιλικόνες που σχηματίζουν φιλμ στα μαλλιά και βοηθούν στην αποκατάσταση των κατεστραμμένων περιοχών
• Αμινοξέα που αυξάνουν την αντοχή των ινών (υδρολυμένες φυτικές πρωτεΐνες)

UV φίλτρα

Γενικά, για προϊόντα προστασίας των μαλλιών από την UV ακτινοβολία χρησιμοποιούνται παρόμοια φίλτρα με αυτά για την προστασία του δέρματος, αλλά αυτά δεν σχηματίζουν φιλμ και δεν παραμένουν στα μαλλιά. Έτσι, αν το σαμπουάν περιέχει UV φίλτρα, αυτά ξεπλένονται με το σαμπουάν, ενώ παραμένουν λίγο περισσότερο αν τα φίλτρα είναι σε σπρέι ή σε μαλακτικό που αφήνουμε στα μαλλιά για περισσότερο χρόνο, δίνοντας στα φίλτρα μεγαλύτερη δυνατότητα να προσκολληθούν στα μαλλιά. Σήμερα χρησιμοποιούνται κυρίως φίλτρα που προσκολλώνται στα μαλλιά και έτσι μπορούν να τα προστατεύουν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα (χλωριούχο σιναμιδοπροπυλοτριμονίου, τοζιλικό διμεθυλοπαμπαμιδοπροπυλολαυριδονίου).

Τι γίνεται με τα διατροφικά συμπληρώματα;

Το στρες, η κακή διατροφή, ο ήλιος και ο καπνός τσιγάρου είναι μερικοί από τους παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά τα μαλλιά μας. Εκτός από το σπάσιμο και τις σπασμένες άκρες, μπορεί να προκληθεί υπερβολική τριχόπτωση ή ακόμα και αλωπεκία, ενώ τα μαλλιά γίνονται πιο λεπτά. Πολλοί χρησιμοποιούν διατροφικά συμπληρώματα για να έχουν πιο δυνατά, υγιή μαλλιά με λιγότερη τριχόπτωση, αλλά πρέπει να προσέχουν γιατί υπερβολικές δόσεις μπορεί να έχουν αντίθετο αποτέλεσμα. Στην εικόνα παρακάτω φαίνονται οι ημερήσιες επιτρεπτές δόσεις μικροθρεπτικών που μπορούν να έχουν θετική επίδραση στα μαλλιά μας.

Πώς επηρεάζει η UV ακτινοβολία το τριχωτό της κεφαλής;

Πολλές αλλαγές στο τριχωτό της κεφαλής σχετίζονται με την UV ακτινοβολία. Μερικές από αυτές είναι η ακτινική κεράτωση, ο ερυθηματώδης λύκος, το σύνδρομο κόκκινου τριχωτού, καθώς και η επιδείνωση της ατοπικής ή σμηγματορροϊκής δερματίτιδας. Οι αλλαγές αυτές περιγράφονται κυρίως ως κνησμός, αίσθηση καψίματος, μερικές φορές φλεγμονή ή συνεχείς εγκαύματα στο τριχωτό.

Πώς να προστατεύσουμε το τριχωτό της κεφαλής;

Τα αντηλιακά είναι πολύ διαδεδομένα και προστατεύουν καλά το δέρμα, αλλά η χρήση τους στο τριχωτό της κεφαλής δεν είναι δημοφιλής, εκτός αν υπάρχουν καθαρές φαλακρές περιοχές. Τα καπέλα παραμένουν η καλύτερη προστασία για το τριχωτό, αν και κάποιοι δεν είναι φαν των καλυμμάτων κεφαλής.

Γενικά, υπάρχουν πολύ λίγες μελέτες που αποδεικνύουν την κατάλληλη προστασία του τριχωτού της κεφαλής από τον ήλιο. Έτσι, υπάρχει ακόμα αρκετός χώρος για έρευνα και πιθανώς νέα προϊόντα στην αγορά.

SPF για τα μαλλιά;

Για την προστασία των μαλλιών δεν χρησιμοποιούμε SPF, αλλά τον όρο HPF, που σημαίνει παράγοντας προστασίας μαλλιών. Μετράται ως η διαφορά στις μηχανικές ιδιότητες των προστατευμένων μαλλιών σε σύγκριση με τα μη προστατευμένα, δηλαδή ελαστικότητα, θραύση κ.ά.

Leite MGA, Maia Campos PMBG. Φωτοπροστατευτικές επιδράσεις μιας πολυλειτουργικής φόρμουλας περιποίησης μαλλιών που περιέχει φυτικά εκχυλίσματα, βιταμίνες και UV φίλτρα. Photochemistry and Photobiology. 2018

Trüeb RM. Επίδραση της υπεριώδους ακτινοβολίας, του καπνίσματος και της διατροφής στα μαλλιά. Current Problems in Dermatology. 2015;47:107–120.

Dario MF, Baby AR, Velasco MVR. Επιπτώσεις της ηλιακής ακτινοβολίας στα μαλλιά και φωτοπροστασία. Journal of Photochemistry and Photobiology B: Biology. 2015;153:240–246