Is uw huid droog of gedehydrateerd?

De huid is ons grootste orgaan dat het hele buitenoppervlak van het lichaam bedekt. De huid is ook een zeer complex orgaan dat het normale vochtigheidsniveau van de huid handhaaft en ervoor zorgt dat er op de juiste plaatsen voldoende lipiden worden uitgescheiden, zodat de huid niet droog wordt. Is er een verschil tussen een droge en een gedehydrateerde huid? En waar valt atopische huid eigenlijk onder?

Wat is de huidbarrière en waarom is die zo belangrijk?

De huid bestaat uit drie lagen: de opperhuid, de lederhuid en het onderhuidse bindweefsel. Deze drie lagen verschillen sterk in hun anatomie en werking. De huid bestaat uit een complex netwerk dat het lichaam beschermt tegen micro-organismen, UV-licht, chemicaliën en mechanische beschadigingen. De huid reguleert ook de temperatuur en de hoeveelheid water die aan de omgeving wordt afgegeven.

De structuur van de stratum corneum kunnen we ons voorstellen als bakstenen en mortel. De corneocyten zijn de bakstenen. Corneocyten zijn omgeven door intercellulaire lipiden die fungeren als de "mortel" om de barrièrefunctie van de huid te behouden. Zolang de bakstenen en mortel stevig aan elkaar vastzitten, is de barrièrefunctie van de huid normaal. Corneocyten en intercellulaire lipiden reguleren het watertransport in en uit de huid. Ze helpen ook het juiste vochtigheidsniveau in de huid te behouden, dat ongeveer 13% bedraagt. Hydratatie van de SC is ook cruciaal voor de integriteit van de stratum corneum en het behoud van de homeostase van de huidbarrière.

Voor een gezonde huid zijn zowel de juiste vochtigheid als de intercellulaire lipiden belangrijk

Voor het behoud van een gezonde huid is een goede hydratatie essentieel en vochtinbrengende middelen zijn een belangrijk onderdeel van de basis huidverzorging. Het vermogen van de huid om water vast te houden is vooral verbonden met de hoornlaag (SC), die een belangrijke rol speelt bij het beperken van waterverlies.

De stratum corneum bestaat uit twee componenten: corneocyten en natuurlijke vochtinbrengende factoren (NMF) en intercellulaire lipiden. Als beide componenten goed functioneren, zorgt dit voor de integriteit en hydratatie van de huid. NMF bevinden zich binnenin de corneocyten. De NMF-componenten werken als zeer effectieve vochtinbrengende stoffen. NMF-verbindingen zijn in hoge concentraties aanwezig binnen de corneocyten, waar ze 20 tot 30% van het droge gewicht van de corneocyten uitmaken. Een groot deel van de NMF bestaat uit aminozuren en hun derivaten (pyrrolidoncarboxylzuur en urocaninezuur). Andere NMF-componenten zijn ook lactaat, ureum en elektrolyten.

De barrièrefunctie van de huid hangt af van de hoeveelheid intercellulaire lipiden. Deze lipiden zijn georganiseerd in membranen die een strakke en effectieve barrière vormen om transepidermaal waterverlies te voorkomen. De lipiden in de huid bestaan uit een mengsel van ceramiden (45–50%), cholesterol (20–25%) en vrije vetzuren (10–15%).

Wat is een droge huid?

In eenvoudige bewoordingen verwijst een droge huid naar een huid die een tekort aan olie heeft. Een droge huid is een huidtype dat minder talg produceert dan een normale of vette huid. We kunnen van nature al een drogere huid hebben, of droge huid kan het gevolg zijn van externe factoren: extreme temperaturen, het gebruik van airconditioning en verwarming binnenshuis, slechte voeding, vervuiling en blootstelling aan UV-licht kunnen ervoor zorgen dat de huid na verloop van tijd minder talg gaat produceren.

Met de wisseling van de seizoenen en het ouder worden veranderen de ceramiden en de algemene lipideninhoud in de huid. Bij oudere mensen is de ceramide-inhoud namelijk 30% lager dan bij jongere personen. Tegelijkertijd is bij een droge huid, waaronder ook atopische huid valt, de lagere hoeveelheid lipiden ook gekoppeld aan een laag ceramidegehalte.

De symptomen van een droge huid verschillen meestal van die van een gedehydrateerde huid, maar dat is niet altijd het geval. Veranderingen in de lipiden van de huid veroorzaken meestal ook een verhoogd transepidermaal waterverlies, waardoor de huid niet alleen droog maar ook gedehydrateerd wordt, hoewel dat niet altijd zo hoeft te zijn. Een droge huid heeft meestal een ruwe textuur, ziet er droog uit, er kunnen witte droge schilfers zichtbaar zijn, de huid kan barsten en wondjes kunnen ontstaan.

Hoe kun je droge huid verzorgen?

Hoewel velen suggereren dat droge huid alleen kan worden verbeterd door het topisch aanbrengen van ceramiden, treedt er na het aanbrengen eigenlijk geen verbetering op. Het is gebleken dat als ingrediënten zoals cholesterol, vrije vetzuren of ceramiden afzonderlijk worden aangebracht, deze de barrièrefunctie van de huid zelfs kunnen verzwakken. Daarentegen maakt een mengsel van deze drie belangrijke lipiden in de juiste verhoudingen het mogelijk om de normale barrièrefunctie van de huid te herstellen. In tegenstelling tot niet-fysiologische lipiden zoals vaseline, die de huidbarrière verbeteren door een hydrofoob film op het huidoppervlak te vormen, dringen lokaal aangebrachte fysiologische lipiden door de SC en helpen ze de lipidenbalans in de huid te herstellen, waardoor de barrièrefunctie van de huid wordt hersteld.

De meest gunstige manier om droge huid te herstellen is dus een combinatie van plantaardige oliën die omega-3 en omega-6 vetzuren bevatten, gecombineerd met cholesterol en ceramiden.

Hoe verschilt een gedehydrateerde huid van een droge huid?

In eenvoudige bewoordingen heeft een gedehydrateerde huid een tekort aan vocht. Dit gebeurt door een verhoogd transepidermaal waterverlies, waardoor het watergehalte in de huid onder de 13% daalt. Een gedehydrateerde huid is moeilijker te herkennen dan een droge huid, maar er zijn enkele tekenen waaraan je kunt zien of je huid echt gedehydrateerd is. Een gedehydrateerde huid ziet er dof uit, voelt strak aan, is gevoeliger en vertoont versnelde verouderingsverschijnselen zoals verslapte huid en diepe rimpels.

Hoe kun je een gedehydrateerde huid verzorgen?

Bij een gedehydrateerde huid is het van essentieel belang om het vochtgehalte in de huid te verhogen en het transepidermaal waterverlies te verminderen. Het vochtgehalte in de huid verhogen we door het gebruik van kwalitatieve vochtinbrengende middelen, waarbij we ons kunnen laten inspireren door de natuurlijke vochtinbrengende factor. Vochtinbrengers die van nature in de huid voorkomen, werken het beste – dit zijn aminozuren, glycerol, hyaluronzuur, ureum, enzovoort.

Omdat vochtinbrengers snel van het huidoppervlak kunnen verdampen als ze niet worden afgesloten met occlusiva, is het belangrijk om er een crème of olie overheen aan te brengen.

Waar valt atopische huid onder?

Mensen die lijden aan atopische dermatitis hebben meestal een veranderd evenwicht van intercellulaire lipiden of deze worden niet correct gesynthetiseerd, waardoor de huid aanzienlijk droger is. Een onjuist evenwicht van intercellulaire lipiden leidt ook tot een verzwakte barrièrefunctie van de huid. Wanneer de barrièrefunctie van de huid verzwakt is, neemt het transepidermaal waterverlies toe en kan de huid daardoor gedehydrateerd raken. Atopische dermatitis is een zeer complexe huidaandoening waarbij de kenmerken van droge en gedehydrateerde huid op de een of andere manier samenkomen. Daarom is het voor patiënten met atopische dermatitis essentieel om huidverzorgingsproducten te gebruiken die zowel hydratatie als lipiden bieden, die helpen de barrièrefunctie van de huid te herstellen.

Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met Cosmedoc.si