Scrubs

Menselijke huid heeft een prachtige eigenschap, namelijk dat ze zich ongeveer elke 28 dagen vernieuwt – deze cyclus kan enkele dagen korter of langer duren, afhankelijk van de conditie en het huidtype. Het vernieuwingsproces zorgt ervoor dat dode cellen aan het huidoppervlak afschilferen en plaats maken voor nieuwe cellen.

Om het vernieuwingsproces van de huid te begrijpen, moeten we de stamcellen begrijpen

De huid bestaat uit huidcellen. Nieuwe huidcellen ontstaan praktisch het hele leven door in de diepte van de dermis. De nieuwe huidcellen die ontstaan zijn ongedifferentieerd, wat betekent dat ze niet gespecialiseerd zijn. Stamcellen hebben een bijzondere eigenschap, namelijk dat ze zich onbeperkt kunnen delen. Nieuwe huidcellen bewegen voortdurend richting de epidermis, waar ze differentiëren of specialiseren – ze worden huidcellen die een barrière vormen en het lichaam beschermen tegen externe factoren. Tijdens de differentiatie bewegen de huidcellen naar het oppervlak en sterven ze af zodra ze hun taak hebben vervuld – ze veranderen in corneocyten en schilferen uiteindelijk af van het huidoppervlak.

Hoe snel de huid zich kan vernieuwen en dode cellen van het huidoppervlak kan verwijderen, hangt af van de conditie van de huid zelf. Vaak komt het fenomeen hyperkeratinisatie voor, wat eenvoudig betekent dat dode cellen niet snel genoeg worden verwijderd en zich ophopen op het huidoppervlak. Dit zien en voelen we als een ruwe huidtextuur. Hyperkeratinisatie komt meestal voor bij acne-gevoelige huid, diverse huidaandoeningen zoals atopische dermatitis, maar ook bij een droge huid. Door het gebruik van peelings kunnen we het afschilferen van dode cellen van het huidoppervlak versnellen en zo de huidtextuur gladder maken.

Welke soorten peelings kennen we?

We kennen 3 soorten peelings: mechanische, chemische en enzymatische peelings.

Mechanische peeling

Mechanische peelings zijn cosmetische producten bedoeld om dode huidcellen te verwijderen en bevatten vaste deeltjes die niet oplossen in het dragerproduct. De vaste deeltjes waarmee we dode huidcellen verwijderen, noemen we abrasieven. Mechanische peelings versnellen ook de microcirculatie. Bij doordacht gebruik hebben ze praktisch geen schadelijke bijwerkingen. Door het type abrasieven en het dragerproduct (olie of water) aan te passen, kunnen ze geschikt worden gemaakt voor verschillende huidtypes.

Vroeger gebruikten onze grootmoeders droge borsteltechnieken om een mooiere huid te krijgen, wat nog steeds een van de beste methoden is om dode huidcellen te verwijderen en de microcirculatie te stimuleren. Met de ontwikkeling van de cosmetische industrie verschenen mechanische peelings op de markt die verschillende vaste deeltjes of abrasieven bevatten. Abrasieven worden ingedeeld op basis van hun oplosbaarheid, vorm en grootte van de deeltjes. Vroeger waren vooral grove peelings populair, die fijn gemalen kwartszand, pitten en steentjes van olijven, abrikozen, perziken, suiker of zout bevatten. Maar steeds vaker blijkt dat peelings met zulke grove deeltjes niet geschikt zijn voor de huid, omdat hun onregelmatige vorm micro-scheurtjes in de huid veroorzaakt. Micro-scheurtjes zijn sneetjes die met het blote oog niet zichtbaar zijn, maar ontstekingen in de huid veroorzaken. Ze verwijderen ook een groot deel van de opperhuid en daarmee ook een deel van de huidbarrière, waardoor de transepidermaal waterverlies toeneemt.

Met het besef dat minerale, organische en kristallijne deeltjes met scherpe randen huidbeschadigingen kunnen veroorzaken, neigt de cosmetische industrie naar de ontwikkeling van mildere abrasieve middelen, zoals koffiedik, polyethyleen (PE), polypropyleen (PP) en polyurethaan (PUR) plastic deeltjes. Naast geneeskrachtige kleisoorten (klei, bolus alba) zijn jojobabolletjes ook heel gebruikelijk in mechanische peelings.

Chemische peelings

Chemische peelings omvatten zowel hydroxyzuren als derivaten van vitamine A. Chemische peelings veroorzaken gecontroleerde beschadigingen van bepaalde huiddelen met als doel de groei van nieuwe huidcellen te stimuleren en de oppervlaktetextuur en het uiterlijk van de huid te verbeteren. Het exfoliërende effect van chemische peelings stimuleert de epidermale groei en de vorming van nieuw collageenweefsel.

Alfa-hydroxyzuren (AHA)

Alfa-hydroxyzuren zijn de best bestudeerde en meest verkochte hydroxyzuren. Tot de AHA’s rekenen we glycolzuur, melkzuur, amandelzuur, appelzuur en wijnsteenzuur. Ze hebben een keratolytisch effect, wat betekent dat ze de verhoornde huidlagen verwijderen. Keratolytica verdunnen de opperhuid op het aangebrachte gebied door het verzachten en afschilferen van de buitenste huidlagen. Ze stimuleren ook de vernieuwing van de opperhuid en de vorming van nieuw collageenweefsel, en hebben daarnaast een hydraterend effect.

Beta-hydroxyzuren (BHA)

Beta-hydroxyzuren zijn op de markt relatief weinig vertegenwoordigd omdat ze vrij duur zijn. Velen denken dat salicylzuur een beta-hydroxyzuur is, maar het behoort vanwege zijn werking eigenlijk tot een eigen groep. Tot de BHA’s rekenen we beta-hydroxybutaanzuur, tretinoïnezuur en tropisch zuur.

Salicylzuur

Salicylzuur is een van de hydroxyzuren, maar gedraagt zich iets anders dan de andere hydroxyzuren, daarom kan het niet worden ingedeeld bij AHA of BHA. Salicylzuur is een klassiek keratolyticum, wat betekent dat het de bovenste lagen dode huidcellen afschilfert. Het is het enige zuur dat de dikte van de dermis vermindert, in tegenstelling tot andere hydroxyzuren die de synthese van dermale componenten en collageen stimuleren. Door zijn lipofilie (houdt van olie) dringt het dieper door in de huidlagen en is daarom vaak vooral effectief bij acne-gevoelige huid.

Enzymatische peelings

Corneocyten (dode huidcellen) zijn aan het huidoppervlak bevestigd met eiwitten. Door enzymatische peelings te gebruiken kunnen we dode huidcellen van het oppervlak verwijderen, omdat enzymen de eiwitten afbreken die de dode huidcellen vasthouden. Ze zorgen voor een milde exfoliërende werking en daardoor een gladdere huid. Enzymatische peelings komen meestal in poedervorm die we met water mengen om de enzymen te activeren.

De meest gebruikte enzymen in enzymatische peelings noemen we proteasen of proteolytische enzymen. Hieronder vallen bijvoorbeeld papain, gewonnen uit papajasap, en bromelaïne, gewonnen uit ananassap en -stelen. Enzymatische peelings zijn meestal zeer mild en hun werking beperkt zich tot het huidoppervlak.

Hoe gebruik je peelings?

Peelings gebruik je altijd op een schone huid. Mechanische peelings masseer je in en spoel je af met water, terwijl je chemische en enzymatische peelings langer op de huid laat zitten. Chemische peelings kunnen ook zo zijn dat je ze op de huid laat zitten, terwijl sommige na een bepaalde tijd met water worden afgespoeld.

Voor het peelingproces wordt aanbevolen de huidconditie te analyseren om te bevestigen of de huid daadwerkelijk kan reageren met de geplande herstelmethode. Het type peeling moet worden gekozen op basis van het huidtype en de conditie, evenals de bijbehorende indicaties (acne, hyperpigmentatie, atopische dermatitis). Anders moeten we ons ervan bewust zijn dat het peelingproces de huid verder kan beschadigen, wat vooral problematisch is bij een beschadigde huidbarrière.

De gebruiksintervallen van peelings moeten worden aangepast aan het vermogen van de huid om na de peeling te herstellen. Na een peeling is het heel belangrijk om de huid goed te verzorgen en te beschermen. De huidverzorging na het uitvoeren van een peeling moet gericht zijn op het niet belemmeren van het herstelproces van de huid.