W blogu przedstawiamy, które łagodne powierzchniowo czynne substancje (PAS) lub środki myjące są obecnie znane i z czego się je pozyskuje, jakie są najnowsze tendencje. Wspomnimy także o kilku problematycznych PAS.
Zanim przejdziemy do tematu, możesz przeczytać podstawy w blogu o Oczyszczaniu skóry atopowej. Blog znajdziesz pod następującym linkiem: https://skinfairytale.si/shop/2019/11/21/ciscenje-atopicne-koze/
Znamy 4 rodzaje środków myjących: anionowe, kationowe, niejonowe i amfoteryczne. Różnią się ładunkiem. Anionowe mają ładunek ujemny, kationowe dodatni, amfoteryczne mają ładunek ujemny i dodatni, w zależności od wartości pH mogą mieć właściwości anionowe lub kationowe, niejonowe nie mają ładunku. Kationowe prawie nie są używane, dlatego je pominiemy.
Jak się je pozyskuje?
- Z skrobi, dokładniej z glukozy, z której powstają pochodne zwane alkil poliglukozydami
- Z olejów i tłuszczów, z których pozyskuje się alkohole tłuszczowe lub kwasy tłuszczowe, aby powstały estry tłuszczowe i inne.
- Z białek.
- Z pochodnych ropy naftowej głównie pozyskuje się poliglikole i kopolimery akrylowe.
| PAS | Rodzaj | Przykłady | Właściwości |
| Alkil sulfaty | Anionowe | Sodium lauryl sulfate, sodium coco sulfate, ammonium lauryl sulfate | Doskonałe środki myjące, dobre pianotwórcze, stabilne, drażniące |
| Alkil eter sulfaty | Anionowe | Sodium laureth sulfate, magnesium laureth sulfate, ammonium laureth sulfate | Dobrze się pienią, mniej drażniące, umiarkowane środki myjące |
| Inne | Anionowe | Sodium cocoyl sarcosinate, disodium lauroyl glutamate, disodium laureth sulfosuccinate… | Delikatniejsze, umiarkowana siła oczyszczania i pienienia |
| Betainy | Amfoteryczne | Kokamidopropyl betaina, lauryl betaina | Umiarkowane środki myjące, bardzo delikatne, pielęgnujące, jako środki myjące drugorzędne |
| Alkaloamidy | Niejonowe | Kokamid dietanolamin, kokamid monoetanolamin | Środek pianotwórczy, stabilizujący pianę |
| Alkilpoliglukozydy | Niejonowe |
Decyl glukozyd, lauryl glukozyd…
|
Dobrze się pienią i skutecznie oczyszczają, delikatne, w 100% pochodzenia roślinnego |
Alkilglukozydy – delikatne środki myjące
Decyl glukozyd jest najczęściej spotykany w tej grupie, dość często używa się także cetearyl glukozydu, lauryl glukozydu, coco glukozydu, zwłaszcza w produktach spłukiwanych.
Zwykle stosowane jako łagodne środki myjące, mogą również stabilizować emulsje, jeśli dodamy je do kremów przeciwsłonecznych, kosmetyków nawilżających oraz produktów do oczyszczania skóry i włosów.
Nie są podatne na utlenianie w temperaturze pokojowej i stosuje się je w mniejszych stężeniach, co oznacza mniejsze ryzyko podrażnień. Zgłaszano jednak przypadki kontaktowego zapalenia skóry w przypadku alkilglukozydów.
W poniższych wykresach można zobaczyć, jaką zdolność drażnienia mają niektóre środki czyszczące.


Decyl glukozyd w filtrze UV
Decyl glukozyd w 7,5% znajduje się również w Tinosorbie M (filtr UV), o którym wspominaliśmy w jednym z poprzednich wpisów. Zazwyczaj na INCI nie podaje się wszystkich składników, a jedynie filtr UV, więc decyl glukozyd nie jest wymieniony, ale jest obecny w formulacji. Dlaczego o tym wspominamy? Niektórzy mają reakcję na Tinosorb M, ale eksperci uważają, że możliwym alergenem jest właśnie decyl glukozyd, który nie jest wymieniony na etykiecie.
Trendy w środkach czyszczących
- Środki powierzchniowo czynne bez konserwantówProducenci muszą zmniejszyć zawartość wody w formulacji, aby zwiększyć stężenie aktywnego składnika, w tym przypadku środka powierzchniowo czynnego.
- Zastępowanie alkaloamidówProblemem tych substancji jest możliwość powstawania nitrozoamin, dlatego w nowszych formułach się ich unika.
- Substancje mniej drażniąceNowsze formuły zawierają łagodniejsze środki powierzchniowo czynne, które nie podrażniają oczu, błon śluzowych ani skóry.
- Pełnią wiele funkcjiOprócz funkcji oczyszczania i pienienia jednocześnie zwiększają lepkość produktu, co pozwala zmniejszyć ilość innych składników podnoszących lepkość.
- BiodegradowalnośćPonieważ coraz bardziej zdajemy sobie sprawę z ważności ochrony przyrody, poszukuje się również biodegradowalnych alternatyw w tej dziedzinie.
- Pochodzenie roślinneNa przykład pochodne białek pszenicy i migdałów. Do tego trendu przyczyniły się certyfikaty dla kosmetyków naturalnych i organicznych, a także nowa norma ISO 15128, która określa zawartość składników naturalnych i/lub organicznych w produkcie.
Loranger C, Alfalah M, Ferrier Le Bouedec MC, Sasseville D. Alkilglukozydy w kontakcie z zapaleniem skóry. Dermatitis. 2017;28(1):5–13
Subramanyan K. Rola łagodnego oczyszczania w pielęgnacji skóry pacjenta. Dermatologic Therapy. 2004;17(s1):26–34
Alkyl Poliglikozydy, właściwości i zastosowania. Cosmetic & Toiletries, vol. 108 3/93
