Kwas glicyryzynowy

Ekstrakty roślinne, proszki i soki są bardzo popularnymi składnikami w produktach kosmetycznych, ponieważ mają różnorodne właściwości. Kwas glicyryzynowy, który dziś dokładniej opiszemy, jest izolowany z lukrecji.

Lukrecja gładka (Glycyrrhiza glabra) jest znaną rośliną już od czasów starożytnych. Różnym ekstraktom i czystym związkom przypisuje się różne właściwości biologiczne, w tym antybakteryjne, przeciwwirusowe, antyoksydacyjne, przeciwzapalne i przeciwcukrzycowe. W medycynie chińskiej lukrecja jest znana jako składnik, który „harmonizuje” całą kompozycję w formulacji.

Właściwości kwasu glicyryzynowego lub enoksolonu

Zazwyczaj w produktach kosmetycznych występuje w stężeniu do 2%. Nie odnotowuje się alergicznego kontaktowego zapalenia skóry wywołanego przez kwas glicyryzynowy lub jest ono bardzo rzadkie. Zasadniczo nasza skóra dobrze toleruje ten kwas. Przypisuje mu się właściwości przeciwzapalne, antyoksydacyjne i przeciwbakteryjne. Badane jest również, jak można zwiększyć jego przenikanie przez warstwę rogową w formie liposomów.

Działanie przeciwzapalne

Kwas glicyryzynowy hamuje produkcję i ekspresję cząsteczek wywołujących stan zapalny. Oznacza to, że zapalenie w końcowej fazie nie występuje lub jest znacznie zmniejszone.

Dzięki działaniu przeciwzapalnemu można go stosować do leczenia atopowego zapalenia skóry, świądu lub trądziku pospolitego. Można go używać po oparzeniach słonecznych i rumieniach, ponieważ łagodzi skórę, która może się szybciej regenerować i przywracać normalne funkcje.

W stężeniu 0,5% zmniejsza rumień i pigmentację wywołaną przez światło UVB. Oprócz działania przeciwzapalnego kwas ma również właściwości rozjaśniające, dlatego dodaje się go do kosmetyków przeznaczonych do rozjaśniania skóry lub wyrównywania kolorytu.

Hamowanie świądu – działanie przeciwświądowe

Badania potwierdziły, że kwas glicyryzynowy skutecznie zapobiega świądowi w przewlekłym zapaleniu skóry, mimo że nie hamuje głównej cząsteczki (histaminy) wywołującej świąd. Kwasowi przypisuje się jednak działanie przeciwświądowe, ponieważ hamuje produkcję innej cząsteczki (leukotrienu B4), która również uczestniczy w procesie zapalnym.

W badaniu testowano dwie formulacje z ekstraktem z lukrecji (1 i 2%), które zawierały także kwas glicyryzynowy. Testowano je w leczeniu atopowego zapalenia skóry i stwierdzono, że stężenie 2% było skuteczniejsze, zmniejszając zaczerwienienie, obrzęk i łagodząc świąd.

Działanie przeciwwirusowe

Kwas glicyryzynowy działa przeciwbakteryjnie na niektóre gatunki bakterii (Staphylococcus aureus, Pseudomonas aeruginosa, Staphylococcus epidermidis…). Można tę właściwość wykorzystać w leczeniu chorób skóry wywołanych przez mikroorganizmy, ponieważ hamuje ich działanie, zapobiegając dalszemu rozwojowi choroby.

W formulacjach kosmetycznych obecność kwasu glicyryzynowego wspiera działanie substancji aktywnych, a także działa jako pomocniczy konserwant, jednak nie można go stosować samodzielnie, ponieważ działa tylko na niektóre mikroorganizmy, a nie na wszystkie.

Działanie antyoksydacyjne

Kwas glicyryzynowy chroni ludzkie keratynocyty przed uszkodzeniami wywołanymi przez promieniowanie UVB, neutralizuje wolne rodniki i może zapobiegać uszkodzeniom naszego materiału genetycznego. Dzięki działaniu antyoksydacyjnemu hamuje również utlenianie lipidów, które dzięki temu się nie psują. Spowalnia także starzenie się skóry.

W porównaniu z kortykosteroidami

Kwas glicyryzynowy ma podobną budowę do hormonów kortykosteroidowych. Kortykosteroidy hamują układ odpornościowy, co powoduje różne skutki uboczne (hamowanie proliferacji keratynocytów, hamowanie syntezy kolagenu i elastyny…).  Zaletą kwasu glicyryzynowego w porównaniu z kortykosteroidami jest to, że działa przeciwzapalnie, ale nie sprzyja rozwojowi wirusów ani grzybów i nie wywołuje skutków ubocznych charakterystycznych dla kortykosteroidów.

Kwas glicyryzynowy i AtopicLotion

W AtopicLotion dodaliśmy ten składnik, ponieważ balsam jest przeznaczony dla skóry skłonnej do atopowego zapalenia skóry, skóry czerwonej i/lub swędzącej, a kwas glicyryzynowy poprawia stan takiej skóry. Jednocześnie jest to składnik, który nasza skóra generalnie dobrze toleruje i nie powoduje dodatkowych problemów, lecz przyczynia się do ogólnego uspokojenia i regeneracji skóry.

Literatura:

Pastorino G, Cornara L, Soares S, Rodrigues F, Oliveira MB. Liquorice (Glycyrrhiza glabra): A phytochemical and pharmacological review. Phytotherapy Research. 2018: 1-17

Kowalska A, Kalinowska‐Lis U. 18β‐Glycyrrhetinic acid: its core biological properties and dermatological applications. International Journal of Cosmetic Science. 2019: 1-23

Final Report on the Safety Assessment of Glycyrrhetinic Acid, Potassium Glycyrrhetinate, Disodium Succinoyl Glycyrrhetinate, Glyceryl Glycyrrhetinate, Glycyrrhetinyl Stearate, Stearyl Glycyrrhetinate, Glycyrrhizic Acid, Ammonium Glycyrrhizate, Dipotassium Glycyrrhizate, Disodium Glycyrrhizate, Trisodium Glycyrrhizate, Methyl Glycyrrhizate, and Potassium Glycyrrhizinate. International Journal of Toxicology. 2007; 26(1):79–112.