Peelingi

Ludzka skóra ma jedną wspaniałą zdolność, a mianowicie odnawia się mniej więcej co 28 dni – ten cykl może trwać kilka dni krócej lub dłużej, w zależności od stanu i typu skóry. Proces odnowy pozwala na złuszczanie martwych komórek na powierzchni skóry i daje miejsce nowym komórkom.

Aby zrozumieć proces odnowy skóry, musimy poznać komórki macierzyste

Skóra składa się z komórek skóry. Nowe komórki skóry powstają praktycznie przez całe życie w głębi skóry właściwej (dermis). Nowo powstałe komórki skóry są niedojrzałe, co oznacza, że nie są wyspecjalizowane. Komórki macierzyste mają jedną szczególną cechę – mogą dzielić się bez ograniczeń. Nowe komórki skóry cały czas przemieszczają się w kierunku naskórka, gdzie dochodzi do ich różnicowania, czyli specjalizacji – stają się komórkami skóry, których zadaniem jest tworzenie bariery i ochrona ciała przed czynnikami zewnętrznymi. Podczas różnicowania komórki skóry przesuwają się ku powierzchni, a gdy spełnią swoją funkcję, obumierają – przekształcają się w korneocyty i z czasem złuszczają się z powierzchni skóry.

Szybkość, z jaką skóra się odnawia i usuwa martwe komórki z powierzchni, zależy od stanu skóry. Często pojawia się zjawisko zwane hiperkeratynizacją, które w uproszczeniu oznacza, że martwe komórki nie są usuwane wystarczająco szybko i gromadzą się na powierzchni skóry. My widzimy i odczuwamy to jako szorstką teksturę skóry. Hiperkeratynizacja zwykle występuje przy skórze trądzikowej, różnych chorobach skóry, takich jak atopowe zapalenie skóry, a także przy suchej skórze. Stosując peelingi, możemy przyspieszyć proces złuszczania martwych komórek z powierzchni skóry i wygładzić jej teksturę.

Jakie rodzaje peelingów znamy?

Znamy 3 rodzaje peelingów: mechaniczne, chemiczne i enzymatyczne.

Peeling mechaniczny

Peelingi mechaniczne to kosmetyki przeznaczone do usuwania martwych komórek skóry, które zawierają stałe cząstki nierozpuszczalne w nośniku produktu. Stałe cząstki, za pomocą których usuwamy martwe komórki skóry, nazywamy abrazivami. Peelingi mechaniczne również przyspieszają mikrokrążenie. Przy przemyślanym stosowaniu praktycznie nie mają szkodliwych skutków ubocznych. Poprzez dostosowanie rodzaju abrazivów i nośnika (olej lub woda) można je dopasować do różnych typów skóry.

Kiedyś nasze babcie stosowały suche szczotkowanie, które do dziś jest jedną z najlepszych metod usuwania martwych komórek skóry, a jednocześnie przyspieszania mikrokrążenia. Wraz z rozwojem przemysłu kosmetycznego na rynku pojawiły się peelingi mechaniczne zawierające różne stałe cząstki lub abrazivy. Abrazivy dzielimy według ich rozpuszczalności, kształtu i wielkości cząstek. Kiedyś popularne były głównie grube peelingi zawierające drobno zmielony piasek krzemionkowy, pestki i skórki oliwek, moreli, brzoskwiń, cukier lub sól. Jednak coraz częściej okazuje się, że peelingi z tak grubymi cząstkami nie są odpowiednie dla skóry, ponieważ ich nieregularny kształt powoduje powstawanie mikrouszkodzeń na skórze. Mikrouszkodzenia to nacięcia niewidoczne gołym okiem, które wywołują stan zapalny w skórze. Usuwają też dużą część naskórka, a tym samym część bariery skórnej, co zwiększa transepidermalną utratę wody.

Świadomi, że mineralne, organiczne i krystaliczne cząstki o ostrych krawędziach mogą uszkadzać skórę, przemysł kosmetyczny skłania się ku rozwojowi delikatniejszych środków abrazjnych, takich jak mąka kawowa, polietylen (PE), polipropylen (PP) i poliuretanowe (PUR) cząstki plastikowe. Oprócz leczniczych glinek (glina, bolus alba) bardzo często w peelingach mechanicznych występują też kuleczki jojoba.

Peelingi chemiczne

Do peelingów chemicznych zaliczamy zarówno kwasy hydroksylowe, jak i pochodne witaminy A. Peelingi chemiczne powodują kontrolowane uszkodzenia określonych obszarów skóry, aby pobudzić wzrost nowych komórek skóry i poprawić powierzchniową teksturę oraz wygląd skóry. Efekt złuszczający peelingów chemicznych stymuluje wzrost naskórka i tworzenie nowych tkanek kolagenowych.

Alfa-hydroksykwasy (AHA)

Alfa-hydroksykwasy to najlepiej przebadane i najczęściej stosowane kwasy hydroksylowe. Do AHA zaliczamy kwas glikolowy, mlekowy, migdałowy, jabłkowy i winowy. Wykazują one działanie keratolityczne, co oznacza, że usuwają zrogowaciałe warstwy skóry. Keratolityki cienią naskórek na aplikowanym obszarze, powodując zmiękczenie i złuszczanie zewnętrznych warstw skóry. Stymulują też odnowę naskórka i tworzenie nowych tkanek kolagenowych, przy czym działają również nawilżająco.

Beta-hydroksykwasy (BHA)

Beta-hydroksykwasy są na rynku stosunkowo rzadko spotykane, ponieważ są dość drogie. Wielu uważa, że kwas salicylowy jest beta-hydroksykwasem, ale ze względu na swoje działanie należy do osobnej grupy. Do BHA zaliczamy kwas beta-hydroksymasłowy, kwas tretoński i kwas tropinowy.

Kwas salicylowy

Kwas salicylowy jest jednym z kwasów hydroksylowych, ale zachowuje się nieco inaczej niż pozostałe, dlatego nie można go zaliczyć ani do AHA, ani do BHA. Kwas salicylowy jest klasycznym keratolitykiem, co oznacza, że złuszcza powierzchniowe warstwy martwych komórek skóry. Jest jedynym kwasem, który zmniejsza grubość skóry właściwej, w przeciwieństwie do innych kwasów hydroksylowych, które stymulują syntezę składników skóry właściwej i kolagenu. Ze względu na swoją lipofilowość (lubi oleje) przenika do głębszych warstw skóry i dlatego często jest skuteczny przede wszystkim przy skórze trądzikowej.

Peelingi enzymatyczne

Korneocyty (martwe komórki skóry) są przytwierdzone do powierzchni skóry za pomocą białek. Stosując peelingi enzymatyczne, możemy usunąć martwe komórki skóry z powierzchni, ponieważ enzymy działają, rozkładając białka, które przytwierdzają martwe komórki skóry. Zapewniają delikatny efekt złuszczający i w efekcie gładszą skórę. Peelingi enzymatyczne zwykle występują w formie proszku, który mieszamy z wodą, aby aktywować enzymy.

Najczęściej stosowane enzymy w peelingach enzymatycznych nazywamy proteazami lub enzymami proteolitycznymi. Należą do nich na przykład papaina, pozyskiwana z soku papai, oraz bromelaina, pozyskiwana z soku i łodyg ananasa. Peelingi enzymatyczne są zwykle bardzo delikatne, a ich działanie ogranicza się tylko do powierzchni skóry.

Jak stosować peelingi?

Peelingi zawsze stosujemy na czystą skórę. Peelingi mechaniczne stosujemy, masując je i spłukując wodą, natomiast peelingi kwasowe i enzymatyczne pozostawiamy na skórze na dłużej. Peelingi kwasowe mogą być też takie, które pozostawia się na skórze, a niektóre spłukuje się wodą po określonym czasie.

Przed zabiegiem peelingu zaleca się analizę stanu skóry, aby upewnić się, czy skóra jest faktycznie zdolna do reakcji planowaną regeneracją. Rodzaj peelingu należy dobrać w zależności od typu i stanu skóry oraz towarzyszących wskazań (trądzik, hiperpigmentacje, atopowe zapalenie skóry). W przeciwnym razie należy mieć świadomość, że zabieg peelingu może dodatkowo uszkodzić skórę, co jest problemem zwłaszcza w przypadku uszkodzonej bariery skórnej.

Interwały stosowania peelingów należy dostosować do zdolności skóry do regeneracji po peelingu. Po peelingu bardzo ważne jest odpowiednie pielęgnowanie i ochrona skóry. Pielęgnacja skóry po peelingu powinna koncentrować się na tym, aby nie hamować procesu regeneracji skóry.