on March 18, 2025

Przegląd składników w produktach kosmetycznych

Przegląd składników w produktach kosmetycznych i których należy unikać?

Obecnie rynek kosmetyków rośnie, a codziennie pojawiają się na nim nowe składniki kosmetyczne, które chcą zastąpić stare i utrwalone składniki. Pojawia się przy tym wiele błędnych informacji, pochodzących zarówno od firm, jak i z niedostatecznych artykułów naukowych. Wystarczy przypomnieć sobie przykład parabenów i paniki, która wybuchła, gdy rozprzestrzeniła się błędna informacja, że powodują raka piersi. Dlatego przygotowaliśmy ten wpis, w którym ogólnie przyjrzymy się grupom określonych składników kosmetycznych, często spotykanych w produktach kosmetycznych, i na przykładach pokażemy, które składniki są w porządku, a których warto unikać.

Konserwanty

Konserwanty to składniki dodawane do produktów kosmetycznych w celu zapobiegania wtórnej mikrobiologicznej kontaminacji. Mówiąc prościej, zapobiegają rozwojowi bakterii po otwarciu produktu. Konserwanty muszą być dodane do wszystkich produktów zawierających wodę, ponieważ woda jest idealnym środowiskiem do rozmnażania mikroorganizmów. Jak już wspomniałam wyżej, grupa konserwantów zwana parabenami ma złą opinię, ponieważ rzekomo powodują raka piersi. Jednak z punktu widzenia naukowego parabeny są jednymi z najbezpieczniejszych konserwantów. Parabeny zyskały złą sławę z powodu raportu opublikowanego kilka lat temu, w którym napisano, że parabeny znaleziono w tkance nowotworowej piersi. Autor badania wspomniał, że parabeny mają działanie estrogenne.

W badaniu nie podano, czy parabeny były obecne także w normalnej tkance, a także w artykule nie stwierdzono, że parabeny powodują raka. Jednak właśnie stwierdzenie, że parabeny wykazują działanie estrogenne, doprowadziło do powstania bloga internetowego, który błędnie podał, że parabeny powodują raka piersi. Informacja ta została następnie podchwycona przez blogi i media, co spowodowało, że firmy zaczęły wycofywać parabeny ze swoich produktów kosmetycznych.

Faktem jest, że nie ma żadnych dowodów na to, że parabeny powodują jakiekolwiek problemy, w tym raka piersi. Większość konserwantów z innych grup (fenoksyetanol, tiomersal, chlorek benzalkoniowy, chlorheksydyna, triklosan, kwas salicylowy) powoduje niepożądane skutki uboczne już przy niskich stężeniach i zwłaszcza u pacjentów z chorobami skóry może wywoływać liczne dolegliwości.

Substancje powierzchniowo czynne

Substancje powierzchniowo czynne to wszechstronne składniki kosmetyczne, ponieważ w produkcie kosmetycznym mogą pełnić jednocześnie wiele funkcji. Mogą działać jako emulgatory, solubilizatory, środki zwilżające, pianotwórcze lub środki czyszczące. Gdy w rozmowie pojawia się termin substancje powierzchniowo czynne, zwykle chodzi o środki czyszczące, które znajdują się w mydłach, żelach pod prysznic i szamponach. Problemem substancji powierzchniowo czynnych jest to, że większość związków z tej grupy ma bardzo wysokie pH i silne właściwości odtłuszczające, co może powodować poważne problemy dla naszej skóry. Wiemy już, że pH naszej skóry mieści się w zakresie od 4,0 do 5,5. Substancje powierzchniowo czynne mają pH zazwyczaj między 9 a 12, co może podnieść pH na powierzchni skóry i prowadzić do wielu problemów. Szczególnie dla pacjentów z chorobami skóry stosowanie tych związków jest problematyczne, ponieważ mają oni już generalnie wyższe pH niż osoby z prawidłową funkcją bariery skórnej. Używanie środków czyszczących dodatkowo podnosi pH i odtłuszcza skórę, co jest bardzo niekorzystne, ponieważ skóra pacjentów z chorobami skóry regeneruje się wolniej niż u osób zdrowych.

Najbardziej problematyczne są anionowe substancje powierzchniowo czynne, do których należą najczęściej stosowane siarczan laurylu sodu i siarczan lauretowy sodu. Rozwój przemysłu kosmetycznego przyniósł jednak nowe rodzaje substancji powierzchniowo czynnych, które są bardziej przyjazne dla skóry, mają pH dostosowane do pH ludzkiej skóry i nie usuwają lipidów z powierzchni skóry.

 

Silikony

Silikony to składnik często występujący w produktach kosmetycznych, właśnie dlatego, że mogą pełnić wiele różnych funkcji. Są doskonałymi środkami poślizgowymi i smarującymi, przeciwpieniącymi, emulgatorami, emolientami i substancjami powierzchniowo czynnymi. Jednak ostatnio mają bardzo złą opinię, ponieważ producenci masowo ich unikają. Dlaczego? Faktem jest, że wokół silikonów narosło wiele mitów, które nie są prawdziwe. Badania wykazują, że silikony są bardzo bezpieczne dla konsumenta. Należą do grupy „Clean beauty”. Clean Beauty to platforma, gdzie znajdziesz bezpieczne produkty, niezależnie od tego, czy są z materiałów naturalnych czy syntetycznych. Istotą jest to, że są bezpieczne dla użytkownika.

Oleje eteryczne

Oleje eteryczne to lotne ciecze rozpuszczalne w oleju. Mają silny zapach i smak. W produktach kosmetycznych stosuje się je w celu nadania zapachu, maskowania nieprzyjemnego zapachu niektórych składników, a także dlatego, że wykazują pozytywne działanie na skórę i organizm. Podobnie jak wcześniej wymienione składniki, oleje eteryczne mają złą opinię, ponieważ rzekomo powodują reakcje nadwrażliwości i alergie. Musimy jednak pamiętać, że nie wszystkie oleje eteryczne mają potencjał alergenny i niektóre działają pozytywnie na naszą skórę. Niektóre oleje eteryczne działają przeciwbakteryjnie, przeciwgrzybiczo, przeciwwirusowo, antyoksydacyjnie i w ten sposób wspierają integralność produktu kosmetycznego.

Barwniki

Barwniki dodaje się do produktów kosmetycznych w celu poprawy ich wyglądu, jednak jest to zazwyczaj jedyna funkcja, jaką pełnią w produkcie kosmetycznym. Niektóre naturalne barwniki wykazują działanie antyoksydacyjne. Ważne jest jednak, aby zdawać sobie sprawę, że mogą powodować skutki uboczne, dlatego ich stosowanie w produktach kosmetycznych jest ograniczone przepisami prawa. Szczególnie u osób z chorobami skóry i w konsekwencji uszkodzoną funkcją bariery skórnej mogą przenikać przez skórę i powodować podrażnienia lub reakcje alergiczne. Jeśli to możliwe, osoby z chorobami skóry powinny unikać barwników w produktach kosmetycznych.

Alkohole

Alkohole są częstym składnikiem produktów kosmetycznych, ponieważ pełnią wiele funkcji, takich jak stabilizowanie produktu, konserwant, rozpuszczalnik, emolient. W oznaczeniach kosmetycznych termin „alkohol” odnosi się do alkoholu etylowego. Pewnie wszyscy słyszeliśmy, że WSZYSTKIE alkohole są złe, ale nie jest to takie czarno-białe. Istnieją bowiem dwa rodzaje alkoholi: jedne to alkohole, do których zaliczamy etanol, alkohol denaturowany, alkohol izopropylowy i SD alkohol, a drugie to alkohole tłuszczowe, do których należą stearylowy, cetearylowy i cetylowy alkohol. Pierwsza grupa alkoholi może powodować usuwanie lipidów z naskórka i w konsekwencji większą utratę wody ze skóry, co na dłuższą metę może prowadzić do uszkodzenia funkcji bariery i odwodnienia skóry. Natomiast druga grupa alkoholi, zwana alkoholami tłuszczowymi, ma pozytywne działanie na skórę. Są to alkohole o długim łańcuchu, które dodaje się do produktów kosmetycznych, aby działały emoliencyjnie, czyli zmiękczały skórę i dostarczały lipidy.

Blog powstał we współpracy z Cosmedoc.si