Ochrona UV włosów, skóry głowy i redukcja uszkodzeń fotochemicznych

 Zazwyczaj bardzo dużo uwagi poświęcamy ochronie twarzy i ciała, a co z włosami, które również są narażone na działanie promieni słonecznych? Czy znasz termin fotostarzenie włosów? Czy potrafisz wymienić 5 produktów do ochrony włosów przed słońcem?

W dzisiejszym wpisie na blogu opiszemy, dlaczego ważne jest również chronienie włosów i skóry głowy oraz jak można to najłatwiej zrobić.

Budowa włosa

Włos składa się z kory, kutikuli i rdzenia. Kora stanowi 90% całkowitej masy włosa. Ta warstwa nadaje włosom elastyczność, siłę, sprężystość i kolor. Włosy składają się głównie z keratyny (85%), lipidów oraz innych cząsteczek, takich jak melanina (pigment).

Jak promieniowanie UV szkodzi włosom?

Fakt, że ponad połowa kobiet używa farb do włosów, nie jest zaskoczeniem. Takie włosy są chemicznie uszkodzone, a jednocześnie narażone na czynniki zewnętrzne, takie jak promieniowanie UV i dym papierosowy. Jakie są tego konsekwencje?

Promieniowanie UVB wpływa na wszystkie warstwy włosa, ale jego intensywność maleje wraz z głębokością. Jeśli włosy są uszkodzone (farbowane lub rozjaśniane), promieniowanie to może dotrzeć nawet do kory, gdzie powoduje zmiany strukturalne. Promieniowanie UVA penetruje głębiej, aż do kory.

Fotostarzenie włosów

Najważniejszą konsekwencją promieniowania UV jest zmniejszenie mechanicznej wytrzymałości włókien włosowych z powodu łamania wiązań między włóknami (wiązanie disiarczkowe) oraz rozkład białek. Powstają także reaktywne formy tlenu (głównie z powodu światła UVA). Włosy stają się bardziej porowate, włókna mniej wytrzymałe. W efekcie włosy szybciej się łamią, są szorstkie, końcówki rozdwojone, a włosy wyglądają na pozbawione życia i matowe.

Pigmenty chronią włosy

Znane są dwa rodzaje melaniny: eumelanina i feomelanina. Oba chronią nas przed skutkami promieniowania UV, przy czym eumelanina jest bardziej stabilna i zapewnia lepszą ochronę. Siwe włosy są bardziej podatne na uszkodzenia, ponieważ nie zawierają pigmentów, które mogłyby je chronić.

Jakie substancje w połączeniu z filtrami UV chronią nasze włosy?

• Ekstrakty roślinne pełnią rolę antyoksydantów (miłorząb, kamelia, winorośl, acai, karczoch, granat, ryż…)
• Witaminy działają antyoksydacyjnie i zapobiegają lub spowalniają fotouszkodzenia (beta-karoten, palmitynian retinylu, octan tokoferylu…)
• Silikony tworzą na włosach film i pomagają w odbudowie uszkodzonych partii włosów
• Aminokwasy zwiększają odporność włókien (hydrolizowane białka roślinne)

Filtry UV

Zasadniczo do produktów chroniących włosy przed światłem UV stosuje się podobne filtry jak do ochrony skóry, ale nie tworzą one filmu i nie utrzymują się na włosach. Jeśli szampon zawiera filtry UV, zmywają się one razem z nim, nieco dłużej utrzymują się na włosach, gdy filtry są w sprayu lub odżywce pozostawianej na włosach, co daje im większą szansę na przyleganie do włosów. Obecnie najczęściej stosuje się filtry, które przylegają do włosów i mogą je chronić przez dłuższy czas (chlorowodorek cynamidopropilotrójmoniowy, tosylan dimetylopabamidopropilolaurydimoniowy).

A co z suplementami diety?

Stres, zła dieta, słońce, dym papierosowy to tylko niektóre czynniki, które mogą bardzo negatywnie wpływać na nasze włosy. Oprócz łamania się włosów i rozdwojonych końcówek może dojść do nadmiernego wypadania włosów lub nawet łysienia, a włosy stają się cieńsze. Wiele osób sięga więc po suplementy diety, aby włosy były mocniejsze, zdrowsze i mniej wypadały, ale trzeba uważać, ponieważ zbyt duże dawki mogą wywołać efekt odwrotny. Na poniższym obrazku przedstawiono dzienne dopuszczalne dawki mikroskładników, które mogą pozytywnie wpływać na włosy.

Jak promieniowanie UV wpływa na naszą skórę głowy?

Wiele zmian na skórze głowy jest związanych z promieniowaniem UV. Niektóre z nich to keratoza aktiniczna, rumieniowy toczeń, zespół czerwonej skóry głowy, a także pogorszenie atopowego lub łojotokowego zapalenia skóry. Zmiany te zwykle objawiają się swędzeniem, pieczeniem, czasem zapaleniem lub stałymi oparzeniami skóry głowy.

Jak chronić skórę głowy?

Kremy przeciwsłoneczne są bardzo popularne i dobrze chronią skórę, ale ich stosowanie na skórę głowy jest niechętnie przyjmowane, chyba że mamy całkowicie łysiejące obszary. Najlepszą ochronę skóry głowy zapewniają nakrycia głowy, choć nie wszyscy są ich zwolennikami.

Ogólnie jest bardzo mało badań potwierdzających odpowiednią ochronę skóry głowy przed słońcem, więc jest jeszcze sporo miejsca na badania i być może nowe produkty na rynku.

SPF dla włosów?

Do ochrony włosów nie stosuje się SPF, lecz termin HPF, który oznacza faktor ochrony włosów. Mierzy się go jako różnicę w właściwościach mechanicznych włosów chronionych w porównaniu do niechronionych, czyli elastyczność, łamliwość itd.

Leite MGA, Maia Campos PMBG. Photoprotective Effects of a Multifunctional Hair Care Formulation Containing Botanical Extracts, Vitamins, and UV Filters. Photochemistry and Photobiology. 2018

Trüeb RM. Effect of Ultraviolet Radiation, Smoking and Nutrition on Hair. Current Problems in Dermatology. 2015;47:107–120.

Dario MF, Baby AR, Velasco MVR. Effects of solar radiation on hair and photoprotection. Journal of Photochemistry and Photobiology B: Biology. 2015;153:240–246