Rishikimi i përbërësve në produktet kozmetike dhe cilëve duhet t'u shmangem?
Sot tregu i kozmetikës është në rritje dhe çdo ditë dalin në treg përbërës të rinj kozmetikë që synojnë të zëvendësojnë përbërësit e vjetër dhe të rrënjosur. Megjithatë, shfaqen edhe shumë informacione të gabuara, që vijnë ose nga kompanitë, ose nga artikuj shkencorë të paplotë. Mjafton të kujtojmë rastin e parabeneve dhe panikun që u krijua kur u përhap informacioni i gabuar se ato shkaktojnë kancer të gjirit. Prandaj, këtë herë kemi përgatitur këtë postim, ku në përgjithësi do të shqyrtojmë grupe të caktuara përbërësish kozmetikë që i hasim shpesh në produktet kozmetike dhe do të shohim me shembuj se cilët përbërës janë të pranueshëm dhe cilëve ndoshta duhet t'u shmangemi.
Konservantët
Konservantët janë përbërës që i shtohen produkteve kozmetike me qëllim parandalimin e kontaminimit mikrobiologjik dytësor. Thënë më thjesht, ata parandalojnë rritjen e baktereve pas hapjes së produktit. Konservantët duhet të shtohen në të gjitha produktet që përmbajnë ujë, pasi uji është një mjedis i përshtatshëm për shumimin e mikroorganizmave. Siç përmenda më lart, grupi i konservantëve i quajtur parabene ka një reputacion të keq, sepse thuhet se shkaktojnë kancer të gjirit. Megjithatë, nga këndvështrimi profesional, parabene janë ndër konservantët më të sigurt. Parabene u bënë të njohur negativisht për shkak të një raporti të publikuar disa vite më parë, ku thuhej se parabene u gjetën në indin kancerogjen të gjirit. Autori i studimit përmendi se parabene janë estrogjenë.
Në studim nuk u specifikua nëse parabene ishin të pranishëm edhe në indin normal, as nuk u tha në artikull se parabene shkaktojnë kancer. Por pikërisht deklarata se parabene kanë veprim estrogjenik çoi në krijimin e një blogu në internet që gabimisht pretendoi se parabene shkaktojnë kancer të gjirit. Këtë informacion e përvetësuan më pas bloget dhe mediat, duke bërë që kompanitë të fillojnë të heqin parabene nga produktet e tyre kozmetike.
Fakti është se nuk ka asnjë provë që parabene shkaktojnë ndonjë problem, përfshirë kancerin e gjirit. Shumica e konservantëve nga grupet e tjera (fenoksietanol, tiomersal, benzalkonium klorid, klorheksidin, triklosan, acid salicilik) shkaktojnë efekte anësore të padëshiruara edhe në përqendrime të ulëta dhe sidomos tek pacientët me sëmundje të lëkurës mund të shkaktojnë shumë shqetësime.

Shtojcat aktive në sipërfaqe
Shtojcat aktive në sipërfaqe janë përbërës shumëfunksionalë kozmetikë, pasi mund të kryejnë disa role njëkohësisht në një produkt kozmetik. Ato mund të veprojnë si emulgatorë, solubilizues, pastrues, shkumues ose substanca pastruese. Kur në biseda të përgjithshme dëgjojmë shprehjen "shtojca aktive në sipërfaqe", zakonisht bëhet fjalë për substanca pastruese që gjenden në sapunë, xhel për dush dhe shampo. Problemi me këto substanca është se shumica e përbërjeve në këtë grup kanë pH shumë të lartë dhe aftësi të mirë për heqjen e yndyrës, gjë që mund të shkaktojë probleme të mëdha për lëkurën tonë. E dimë tashmë se pH i lëkurës sonë varion midis 4.0 dhe 5.5. Shtojcat aktive në sipërfaqe kanë pH kryesisht midis 9 dhe 12, gjë që mund të rrisë pH-në në sipërfaqen e lëkurës dhe të shkaktojë shumë probleme. Sidomos për pacientët me sëmundje të lëkurës, përdorimi i këtyre përbërjeve është problematik, pasi ata kanë pH më të lartë në përgjithësi se personat me funksion normal të barrierës. Përdorimi i produkteve pastruese rrit edhe më shumë pH-në dhe heq yndyrën nga lëkura, gjë që është shumë e pafavorshme, sepse lëkura e pacientëve me sëmundje të lëkurës nuk rigjenerohet aq shpejt sa ajo e personave normalë.
Më problematiket janë substancat anionike aktive në sipërfaqe, përfshirë edhe natrium lauril sulfat dhe natrium lauret sulfat, që janë më të përdorurat. Zhvillimi i industrisë kozmetike ka sjellë edhe lloje të reja të shtojcave aktive në sipërfaqe, që janë më të buta për lëkurën, me pH të përshtatur me atë të lëkurës njerëzore dhe që nuk heqin lipidet nga sipërfaqja e lëkurës.

Silikonet
Silikonet janë përbërës që shfaqen shpesh në produktet kozmetike për shkak se mund të kryejnë shumë funksione të ndryshme. Ato janë lubrifikantë dhe zbutës të shkëlqyer, anti-shkumues, emulgatorë, emolientë dhe përbërës aktivë në sipërfaqe. Por kohët e fundit kanë një reputacion shumë të keq, pasi prodhuesit i shmangen masivisht. Por pse? Fakti është se për silikonet ekzistojnë shumë mite të rrënjosura që nuk janë të vërteta. Studimet tregojnë se silikonet janë shumë të sigurta për konsumatorin. Ato bëjnë pjesë në substancat e "Clean beauty". Clean Beauty është një platformë ku gjeni produkte të sigurta, qoftë nga materiale natyrale apo sintetike. Thelbi është që ato janë të sigurta për përdoruesin.
Vajrat esencialë
Vajrat esencialë janë lëngje të avullueshme që treten në vaj. Kanë aromë dhe shije të fortë. Në produktet kozmetike përdoren për të aromatizuar produktin, për të mbuluar aromën e pakëndshme të disa përbërësve, si dhe sepse kanë efekte pozitive në lëkurë dhe organizëm. Ashtu si përbërësit e përmendur më parë, edhe vajrat esencialë kanë një reputacion të keq, sepse thuhet se shkaktojnë reaksione hipersensitiviteti dhe alergji. Por duhet të kuptojmë se jo të gjithë vajrat esencialë kanë potencial alergjen dhe disa prej tyre veprojnë pozitivisht në lëkurën tonë. Disa vajra esencialë kanë veprim antibakterial, antifungal, antiviral, antioksidant dhe kështu ndihmojnë në integritetin e produktit kozmetik.
Ngjyruesit
Ngjyruesit shtohen në produktet kozmetike për të përmirësuar pamjen e tyre, por kjo është kryesisht funksioni i vetëm që kanë në produktin kozmetik. Disa ngjyrues natyralë kanë veprim antioksidant. Është e rëndësishme të kuptohet se ata mund të shkaktojnë edhe efekte anësore, prandaj përdorimi i tyre në produktet kozmetike është i kufizuar nga ligji. Sidomos tek personat me sëmundje të lëkurës dhe me funksion të dëmtuar të barrierës, ngjyruesit mund të depërtojnë në lëkurë dhe të shkaktojnë irritim ose reaksione alergjike. Sa më shumë që të jetë e mundur, personat me sëmundje të lëkurës duhet të shmangin ngjyruesit në produktet kozmetike.
Alkoolët
Alkoolët janë përbërës të zakonshëm në produktet kozmetike, pasi kanë shumë funksione, si stabilizues produkti, konservant, tretës, emolient. Në etiketimin kozmetik, termi "alkool" i referohet alkoolit etilik. Të gjithë kemi dëgjuar se TË GJITHË alkoolët janë të dëmshëm, por nuk është gjithçka kaq e thjeshtë. Njohim dy lloje alkoolësh: të parët janë alkoolët si etanoli, alkooli denat, alkooli izopropilik dhe SD Alkooli; të dytët janë alkoolët yndyrorë, si stearili, cetearili dhe alkooli cetil. Grupi i parë mund të shkaktojë heqjen e lipideve nga shtresa e sipërme e lëkurës dhe si pasojë humbje më të madhe të ujit nga lëkura, që në afat të gjatë mund të shkaktojë dëmtim të funksionit të barrierës dhe dehidratim të lëkurës. Ndërsa grupi i dytë, alkoolët yndyrorë, kanë efekte pozitive në lëkurë. Këto janë alkoolë me zinxhir të gjatë që shtohen në produktet kozmetike për të vepruar si emolientë, pra për të zbutur lëkurën dhe për të furnizuar me lipide.
Blogu është krijuar në bashkëpunim me Cosmedoc.si
